zaterdag 14 januari 2017

Wie, wat, waar? Drukkerij Hollandia


Speurder, de speurhond van Groenegraf.nl
Vandaag is een nieuwe uitzending in de rubriek Wie, Wat, Waar? bij RTV Baarn gestart. De rubriek is een samenwerking met Stichting Groenegraf.nl. U kent inmiddels onze speurhond "Speurneus". Tijdens de uitzending van de rubriek Wie, Wat, Waar? graaft Speurneus telkens een foto van Groengraf.nl op. Wij hopen dan dat de kijkers van RTV Baarn en de volgers van Groenegraf.nl de vragen die we hebben over de foto kunnen beantwoorden.

In deze aflevering plaatsen we een oproep van Wichert van Bethlehem uit Winsum (Frl.). Hieronder zijn oproep:


In 1933 ontstaat het landelijke maandblad “Contact, het maandblad voor de Nederlandse jeugd”. Het was een samenvoeging van eerdere scholierenbladen zoals “Rostra Gymnasiorum” en de “Nederlandse Schoolkrant”. Dit blad werd uitgegeven door Uitgeverij Hollandia te Baarn, en stond onder hoofdredactie van P.J.G. Huincks (pseudoniem voor J.M. Lindemans).

Mijn vader Jac. J. van Bethlehem (16-5-1922) was tijdens zijn HBS periode ook geabonneerd op dit blad. Hij woonde in Arnhem en in 1940 tijdens de oorlog, hij was toen 18 jaar, ontstaat in Arnhem de eerste zogenaamde Contactkring, de Contact Kring Arnhem (CKA). Mijn vader was daar secretaris van en Ad van Doorn vermoedelijk de voorzitter. Wie deze Kring opgericht heeft weet ik niet, maar ik vermoed dat mijn vader en Ad van Doorn daar nauw bij betrokken zijn geweest. Hieronder een foto met daarop het voltallige bestuur van de CKA die ook in het bevrijdingsnummer van Contact heeft gestaan in 1945:

vlnr. de CKA leden: Bertus Hak, mijn vader, Hanske Tromp Meesters, Jo Oonk, Gien van ’t Eind. Mijn vader als secretaris van de CKA natuurlijk achter de typemachine. Het clubblad Contact is ook duidelijk zichtbaar.

 
Hierboven een klein overzicht van enkele CKA leden uit de oorlog.
Deze Contact Kring Arnhem was de eerste in Nederland die opgericht werd, en is in die periode ook de meest actieve gebleven. Later werden er o.a. kringen opgericht in Amsterdam, Rotterdam, Haarlem en Delft. Deze Kringen organiseerden Contactavonden, waarbij de leden samen kwamen en er gesproken werd over literatuur, film, grote Nederlanders uit de geschiedenis, men droeg gedichten aan elkaar voor, speelde muziek en hield zich bezig met woordpuzzels die men voor elkaar maakte.
Contactavond in Arnhem, mijn vader zittend op de voorgrond.

Ad van Doorn in 1941
Als mijn vader halverwege 1941 gaat studeren in Haarlem ontspint zich een levendige briefwisseling tussen de diverse CKA-leden waarvan er meerdere gaan studeren en enkelen in Arnhem blijven. Alle brieven die tijdens de oorlog aan mijn vader geschreven zijn, zijn bewaard gebleven. Het gaat om meer dan 250 brieven! Twee derde van die brieven zijn door Contacters geschreven. Ad van Doorn heeft er meer dan 70 geschreven. 
Ik heb ze allemaal in gescand en op de bladzijde er naast uitgetypt. Het is een document van meer dan 1000 bladzijden geworden, waar ik ook nog een heleboel documentatie materiaal zoals foto’s, lidmaatschapskaarten, bonkaarten, processen verbaal enz. bij gevonden heb.
Dit alles is een uniek document geworden over een bijzondere groep jongelingen in de bloei van hun leven in Arnhem dat ook een bijzondere plek tijdens de oorlog innam.


In dit document zijn ook meerdere brieven opgenomen die dhr. Huincks schreef aan mijn vader:


In 1942 werd het de CKA en steeds moeilijker gemaakt door de Duitsers om samen te komen. Ze moesten hun gehuurde ruimte afstaan en kwamen voortaan stiekem samen bij iemand thuis. Dit moest in kleinere groepen gebeuren, en daardoor ging de frequentie omhoog van 1 keer per maand, naar 2 keer per maand. 
Ook het maandblad mocht niet meer verschijnen, zogenaamd wegens papier schaarste. In een brief van dhr, Huincks valt te lezen dat dit onzin was, omdat Hollandia te Baarn nog zeker voor 2 jaar papier genoeg had.
Dhr. Huincks is toen over gegaan op het maandelijks versturen van Contactbrieven. Dit mocht namelijk nog wel. Deze brieven zijn van 1942 tot eind 1944 verstuurd. In deze brieven kon natuurlijk niet voldoende informatie gegeven worden om het abonneekosten te rechtvaardigen. Dhr. Huincks heeft deze extra copy in 1942 samen gevoegd in een Jeugdboek “De jongste lichting, werk van jongeren onder de twintig” dat de leden werd toegestuurd.






Graag zou ik een boek willen gaan schrijven over deze bijzondere groep tijdens de tweede wereldoorlog. Ik heb al veel informatie, maar er ontbreekt ook nog het nodige om tot een mooi geheel te kunnen komen. Ik ben nog op zoek naar het volgende:

Wie werkten er allemaal bij Uitgeverij Holandia te Baarn in de periode 1939-1945, wat gaven zij allemaal uit aan boeken en tijdschriften enz.
Zijn er foto’s uit die periode van deze uitgeverij en de personen die er werkten.
Wie heeft er nog exemplaren fysiek of digitaal van het maandblad Contact van 1939-1942.
Wie heeft er nog de zogenaamde Contactbrieven uit de periode 1942-1944.
Wie heeft meer informatie over P.J.G. Huincks / J.M. Lindemans.

Alle informatie kan naar:

Wichert van Bethlehem
Hegeterp 32
8831 XT  Winsum (Frl)
wichert58@hotmail.com

Of via Stichting Groenegraf.nl: groenegraf.baarn@gmail.com

Wat we precies willen weten leest u op onze site via deze link, of bekijkt u op RTV Baarn. De uitzending blijft ook te zien op onze site via deze link. Op die plek kunt u gelijk ook uw reacties plaatsen.

We zijn heel erg benieuwd of u ons kunt helpen!




De uitzendingen van RTV Baarn zijn te zien via het digitale pakket van Ziggo op kanaal 42 of via de stream op www.rtvbaarn.nlYouTube en Facebook. 
Ook via Xs4all en Telfort met de witte afstandsbediening op kanaal 626 en via XMS, Edutel, Fiber.nl, Stipte, Lybrandt en Telfort met de zwarte afstandsbediening op kanaal 2125.

Op onze site is deze rubriek te volgen via www.groengraf.nl/wiewatwaar

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

Geïnspireerd geraakt door onze oud Baarn-verhalen?
Kom in actie en deel ook uw herinneringen op Groenegraf.nl.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen