Eigenlijk was ik op zoek naar gegevens over Theodoor Philip Vethake (1864-1944), sigarenhandelaar en makelaar te Baarn. Zijn naam komt voor in vele advertenties in oude kranten en hij liet een aantal prachtige plattegronden van Baarn drukken. Bij mijn zoektocht baar gegevens over Theodoor stuitte ik echter op één van Theodoor's zoons, Marinus Vethake.
Al twee keer eerder schreef ik over Baarnse luchtvaartpioniers. Eerder schreef ik over Gijsbert van Zadelhoff en Gerrit Geijssendorpher. Hoewel beide heren als helden van het eerste uur beschouwd kunnen worden verongelukten ze beiden door een vliegtuigcrash. Ook Marinus Vethake behaalde grote faam als luchtvaartpionier, maar ook hij moest zijn werk met de dood bekopen.
Marinus Vethake.
Marinus werd geboren op 26 april 1897 in Baarn. Hij ving zijn loopbaan bij de Koninklijke Marine in november 1922 aan als 25-jarige adelborst bij de marine-reserve. In 1923 werd hij benoemd tot officier-vlieger 3e klasse. In oktoober 1924 werd hij bevorderd tot officier-vlieger 2e klasse en in mei 1934 tot officier-vlieger 1e klasse. In 1929 nam hij deel aan een vlucht van enige Dorniers (vliegboten, vliegtuigen die op water kunnen landen) naar Nederlands-Indië. Na deze vlucht werd hij geridderd in de orde van Oranje-Nassau.
Zilveren penning voor Marinus Vethake voor zijn vlucht in 1929.
Op 12 oktober 1937 vloog Marinus Vethake een Fokker T.IV (T13) aan de noordkust bij Java. Het vliegtuig was onderweg van Priok naar Soerabaja. Door slecht zicht was het onmogelijk om het Westgat van Soerabaja binnen te lopen, dus moest het toestel een noodlanding maken bij Tjandoeng Awarawar.
Het verongelukte vliegtuig, de Fokker T.IV (T13).
Het verwrongen wrak.
Door onbekende oorzaak is het toestel loodrecht in zee gestort en kwam onderste boven op het water te drijven. Aan boord waren vier inzittenden: Kap. Luit. ter zee H.G. de Bruyne, officier van de Marine-Stoomvaartdienst H. Uurbanus, sergeant-vlieger P. Spronk, korporaal-telegrafist F.H. Plevier, militie-matrozen P.J.S. de Groot en G.J. Zuiderhoudt, korporaal-vliegtuigmakers G.J. Rutte en A.A. Goedhart en onze piloot, Marinus Vethake, eerste officier vlieger. Alle negen inzittenden kwamen bij het ongeluk om het leven.
De begrafenis van De Bruyne en Vethake.
Zeven lichamen werden kort na de ramp geborgen. Naar de lichamen van De Bruyne en Vethake moest langer gezocht worden. Hierdoor was de begrafenisplechtigheid van deze mannen ook later dan van de eerste zeven. Op 16 oktober werden de lichamen van De Bruyne en Vethake begraven in Soerabaja. In verschillende kranten wordt daaraan uitgebreid aandacht besteed. Men schreef:
"De kisten waren gedekt met de Nederlandsche vlag, waarop degens, dienstkruizen, ridderordenen en steken van de overledenen. Aan weerszijden van de baar was het vuurpeloton in twee gelederen opgesteld, dat het eerste salvo met vijftig geweren gaf. Daarna werden de kisten naar het massagraf gedragen, waar de slippendragers de vlaggen wegnamen. Nadat de pastoor het graf van wijlen Vethake had gewijd, trad de marinecommandant naar voren. Spreker begon met te zeggen, H.M. de Koningin den wensch te kennen had gegeven hare deelneming te betuigen aan de nagelaten betrekkingen van allen, die met de T13 zijn omgekomen...."
De onthulling van het grafmonument van de omgekomen bemanningsleden.
De weduwe van Martinus Vethake kon het niet opbrengen aanwezig te zijn bij de begrafenis. De smart was te groot. Dhr. M. Meyer, vriend van de familie, was er in haar plaats en gaf een korte toespraak aan het graf.
Het grafmonument van de omgekomen bemanningsleden.
Bij het woord muziekgroepen denkt u misschien aan muziekverenigingen zoals Crescendo, Excelsior, Concordia Voorwaarts etc., maar ik dit stukje wil ik het eens over muziekgroepen in kleiner verband hebben. Die waren er natuurlijk ook. Dit keer eens wat bandjes en groepen uit Baarn. Mooie foto's, maar veel onduidelijkheden. Helpt u mee om meer informatie over deze groepen te vinden?
Een groep violisten uit Baarn, midden vooraan Aantje van der Horst.
De eerste foto is een groepje violisten. De foto heb ik mogen ontvangen van dhr. F.J. Lammers uit Baarn. Hij kon me vertellen dat de dame midden vooraan Aantje van der Horst is, de zus van zijn moeder Elisabeth van der Horst. Aantje is geboren op 19 januari 1905 in Baarn als dochter van schoenmaker Willem van der Horst en Francina Maria Snijder. Wie de overige personen op deze foto zijn weet ik helaas (nog) niet. De foto is naar schatting rond 1923/1924 gemaakt. Deze groep trad met enige regelmaat op in de Pauluskerk op de Brink in Baarn. Kunt u ons meer vertellen, aarzel dan niet om contact op te nemen.
De Olijke Piemels met accordeonist Willem Jan Hendrik Boom.
Ook van deze groep weet ik niet veel. Alleen de naam van de accordeonist is bekend: Willem Jan Hendrik Boom. Hij was getrouwd met Teuntje (Tiny) Camper. De foto is gemaakt op 9 november 1939, kort voor de oorlog dus. De heren staan ook in legertenue. Naar de naam van de band hoeven we niet te vragen, die staat op het bordje voor Willem: 'De Olijke Piemels'. Vreemde naam, dat wel! De overige personen zijn mij onbekend, dus ook bij deze foto wordt uw hulp gevraagd.
De Tigerband.
Deze foto ontving ik van dhr. C.P.G.M. van Dijk uit Baarn. Over de naam van deze band bestaat ook geen verwarring wat die is duidelijk te zien op de foto: 'De Tigerband'. De foto moet rond 1940 gemaakt zijn. De personen zijn van links naar rechts: Johnny Weusthof, Antonius Maria (Ton) van Dijk (1921-1985), oom van de inzender, Adrianus Maria Alphonsus (Ad) van Dijk (1924-1979), vader van de inzender, Jan Schoones en Ed van Oostrum.
Johannes Gerrit (Jan) van de Pol en Hendrik (Henk) Mooij.
Bovenstaande foto heb ik ontvangen van mevr. C.J.M. van de Pol uit Baarn. Op de foto staat haar vader afgebeeld, de accordeonist Johannes Gerrit (Jan) van de Pol (1910-1994), zoon van Evert van de Pol en Cornelia Camper. Jan was een bekend gezicht in Baarn. Hij speelde in verschillende groepen zijn vingers blauw op bruiloften en partijen. Op deze foto staat hij samen met Hendrik (Henk) Mooij (1916-1988), zoon van Elbert Mooij en Lina Bast. Allebei de accordonisten waren rasechte Barinezen.
Bartholomeus (Bart) Kooij en Willem Radstok.
Nog twee bekende Baarnse gezichten: Bartholomeus (Bart) Kooij (1920-2012) op drums, zoon van Peter Kooij en Johanna de Ruiter, en op accordeon Willem Radstok (1925-1965), zoon van Willem Abraham Radstok en Hillegonda Bout. Bart was kapper en had zijn zaak aan de Lindenlaan in Baarn. Zijn zoon heeft daar nog steeds een kapperszaak. Bart en Willem waren ook actief in het schnabbelcircuit, bruiloften en partijen. Naast muziekmaken wilde Willem Radstok het publiek ook wel op andere wijze entertainen. Een van bekende trucs was het balanceren van een fiets op zijn kin, tot grote hilariteit van het verbaasde publiek.
Zomaar een greep uit de muziekbandjes uit het verleden van Baarn. Heeft u ook nog foto's van dit soort groepen en bands, stuur ze alstublieft toe. Misschien zijn er zelfs nog geluidsopnamen beschikbaar? Laat het ons weten alstublieft.
Update 26-5-2013
Bianca de Ruyter tipte ons dat we de meest succesvolle band uit Baarn uit de jaren zestig vergeten zijn: Les Baroques.
Update 4-6-2013
Ik ontving een berichtje van mevr. Hélène Koops. Zij schreef:
Het artikel muziekgroepen in Baarn noemt een goede vriend (Bart Kooij) van mijn
grootvader (Jan Willem Koops 19-12-1912 - 7-12-1997). Mijn opa heeft in veel
bandjes en in de fanfare gespeeld (#51 in http://www.groenegraf.nl/fotodetail.php?id=688).
Bijgevoegd foto's van twee van de bandjes waarin hij de saxofoon speelde. Helaas
heb ik geen info over de andere bandleden.
The Westboys, rechts Jan Willem Koops op saxofoon.
The West Boys met tweede van rechts Jan Willem Koops.
Een onbekende band met in het midden Baarnaar Jan Willem Koops.
Als iemand ons meer kan vertellen over deze bands, dan houden we ons natuurlijk aanbevolen!
Update 1-6-2016:
Onderstaand bericht ontvingen we van dhr. G.W. van Schoonhorst:
Graag wil ik u meedelen wie de andere bandleden op de foto
van The Westboys zijn, omdat ik daar zelf als accordeonist vanaf de oprichting in
heb mee gespeeld.
The westboys zijn voortgekomen uit de buurtvereniging West
uit Soest omgeving Klaarwaterweg in 1953.
De andere bandleden op de foto zijn: saxofoon Jan Koops, drums
Ries Westerveld, piano Ton Rasch,accordeon Wim van Schoonhorst. De naam van de
bassist is mij helaas ontschoten.
De laatste keer dat ik met deze band heb meegespeeld was op
een toneeluitvoering De Jantjes van Ons Genoegen met ceremoniemeester Jaap van Es
in Baarn.
Eduard Sanders fotografeerde tussen 1905 en 1920 stads- en dorpsgezichten in een groot deel van Nederland. Hij maakte vooral foto's van burgers en middenstanders met hun gezinnen en personeel, hun woningen en winkels. Sanders fotografeerde in de steden Groningen, Leeuwarden, Utrecht en Amersfoort maar ook in talloze kleinere steden en dorpen.
Op de website Eduard Sanders, Fotograaf is nu veel van zijn werk bijeengebracht. Deze foto's zijn beschikbaar gesteld door verschillende verzamelaars en archieven en geven een mooi tijdsbeeld van het Nederland van voor de Tweede Wereldoorlog. Op de website staan ook diverse zoekplaatjes, waarvan de locatie nog onbekend is. Weet u welke plaatsen Eduard Sanders heeft vastgelegd?
Eduard Sanders woonde en werkte tot 1912 in Groningen en van 1912 tot 1942 in Utrecht. Hij trok door stad en land met zijn camera en zijn foto's, vooral gemaakt in Noord- Oost- en Midden-Nederland, zijn nu geliefd bij verzamelaars. Na 1920 werd hij zelf uitgever van prentbriefkaarten. Met zijn joodse familie overleefde hij de Tweede Wereldoorlog niet. De website is als eerbetoon en overzicht gemaakt door verzamelaar Berry Meester en historicus Jan Spoolder.
De site biedt, naast biografische informatie over Eduard Sanders, een overzicht van zijn foto's per provincie en wordt regelmatig aangevuld met nieuwe vondsten. Wij (Stichting Groenegraf.nl) hebben ook twee prachtige foto's van bedrijven in de Laanstraat in Baarn mogen bijdragen aan deze website. Als u van mooie oude foto's houdt is het zeker de moeite waard om even een kijkje te gaan nemen.
Vandaag vraag ik uw permissie om een keer een uitstapje naar een onderwerp te maken, dat niet veel met Baarn of het Eemland te maken heeft. Volgens mij evengoed een leuk verhaal, denk ik.
Onze website staat vol met kiekjes van het Eemland en vooral kiekjes van oude inwoners van Baarn. Als u de voorgaande zin leest weet u precies wat ik met kiekjes bedoel, maar weet u ook waar het woord 'kiekje' vandaan komt? Het is geen dialect voor 'kijkje' als u dat soms dacht. Nee, het woord kiekje is een eponiem. Een eponiem is een ding, begrip of soortnaam vernoemd naar een persoon. Een bekend voorbeeld is de achillespees, genoemd naar een Grieks mythologisch figuur Achilles. Of bijvoorbeeld de Nobelprijs, die naar Alfred Nobel, de Zweedse uitvinder en pacifist, genoemd is.
Een kiekje is een foto, beter omschreven: een pretentieloze, uit de losse pols geschoten foto. Naamgever is Israël David Kiek, geboren in Groningen op 22 april 1811, overleden 14 mei 1899 in Leiden, zoon van David Kiek en Lea Pinto. U zult niet verbaast zijn dat Israël Kiek fotograaf van beroep was, maar hij begon zijn loopbaan als schrijnwerker in Groningen en later sigarenhandelaar in Leiden. Pas op latere leeftijd begon hij met fotograferen. Israël Kiek is tot 1892 actief gebleven als fotograaf. Daarna volgde zijn zoon Lion hem op.
Eén van de kiekjes van Kiek.
Kiek maakte veel portretfoto's, carte de visite-portretten. U kent ze wel, die kartonnen fotokaartjes. Maar hij is vooral bekend geworden door zijn groepsportretten van studenten in Leiden. Dat was niet zo zeer te danken aan zijn kwaliteiten als fotograaf, maar aan het spontane karakter van de foto's. De studenten werden vaak gefotografeerd in dakgoten, op een keukentrap of met gekke bekken van dichtbij. Vaak werden de foto's in het holst van de nacht gemaakt. Kiek werd dan 's nachts door een paar dronken studenten uit zijn bed geroepen. Met tegenzin maakte hij dan de foto's, vaak met zijn rug gekeerd naar de loltrappende studenten. In later gepubliceerde foto's figureert Kiek vaak zelf ook op die foto's.
Nu, ruim honderd jaar nadat Kiek overleden is, wordt zijn naam nog steeds gebruikt, ook al denken we daarbij niet meer aan Israël Kiek. In 1990 werd in Leiden een monument opgericht om Kiek te herdenken. Een monument in de vorm van een driepoot van roestvrij staal met daarop een camerakast. Door een viewer in de kast kunnen enkele replica's van Kiek's foto's bekeken worden. In Amsterdam is een straat naar hem vernoemd: de Kiekstraat in IJburg en in Leiden is het Kiekpad te vinden. In 1993 is zelfs een planetoïde naar hem vernoemd.
Tegenwoordig is het woord 'kiekje' synoniem voor 'snapshot'. Vanaf nu denkt u bij het woord kiekje waarschijnlijk, net als ik, aan Israël David Kiek, naamgever van dit soort foto's.
Ik hoop dat u dit verhaal, ondanks dat het niet met het Eemland te maken heeft, toch leuk vond om te lezen. Volgende stukjes gaan weer gewoon over kiekjes in Baarn en omgeving.
Deze foto werd ons toegestuurd door dhr. S. van Wijngaarden. Het betreft een ansichtkaart met een foto van een serre. De kaart is verzonden aan mejuffr. Krop, p/a mevr. Bungee/Cruijs, Huize Voor-Eng, Baarn.
Huize Voor-Eng kennen we nu beter als Benthuijs, aan de Eemnesserweg. In het telefoonboek van 1915 staat Bunge-Cruijs vermeld als bewoonster van Voor-Eng. In het adresboek van 1917 is haar volledige naam te zien: Wed. E.C. Bunge, geb. V.C. Cruys.
Mogelijk betreft het hier een kiekje van iemand die op bezoek geweest is in Baarn. Zou het de serre van huize Voor-Eng geweest kunnen zijn? Of één van de bijgebouwen? Wellicht de serre van een naburig pand?
De afzender van de kaart was J.C. Walraven van Kerkwijk en de kaart werd verzonden vanuit Breda.
Helpt u mee deze puzzel op te lossen?
Update 21-5-2013
Een oplossing van de puzzel is er nog niet, maar Anja Laurijsen heeft wat puzzelwerk gedaan dat wellicht kan leiden tot de oplossing. Hieronder haar bericht:
Uit de Rotterdamse Courant 24 mei 1864.
Koninkl. en Ministeriële Besluiten enz. Bij Zr. Ms. besluit is benoemd tot regter in de arrondissements-regtbank te Amsterdam mr. PFeith, thans substituut-griffier bij die regtbank.
Z. M. heeft bij het wapen der infanterie benoemd tot lsten luit., den 2den luit. J. L. Tuckermann, van het wapen, thans tijdelijk gedetacheerd bij de landmagt in West-Indië;
bij het lste reg., tot kapit, 3de kl., den lsten luit.-adj. K. P. Kempers,
van het reg. gren. en jagers; 2de reg., tot lste luits., de 2de luits., G. A. W. C. baron van Hemert tot Dingshof, W. A. H. baron van Voërst van Lynden en G. T.C.. Callenfels, allen van het korps;
3de reg., tot kapiteins 3de kl., de lste luits. J. B. H. van Roijen, van den generalen staf, en J. C. Walraven van Kerkwijk,van het 7de reg., (allen naar ouderdom van rang).
Jacobus Catharinus Walraven van Kerkwijk, geb. 4-10-1831 Gorinchem overl. 29-4-1888 Breda. Kapitein der infanterie Getrouwd op 14 juni 1865 Heinekenszand met Matthia Jacoba Buteux, geb. 25 mei 1836 Heinekenszand.
Verder Eugen Carl Gustav Bunge, getr. met Susanna Catharina Cruijs op 11 mei 1871. Voorletters komen niet helemaal overeen....
.jpg)
.jpg)
.jpg)
+gaven+concerten+in+Pauluskerk+-+midden+voor+Aantje+van+der+Horst.jpg)
.jpg)
