dinsdag 12 december 2017

Plaatsgenoten: een gesprek bij de Historische Kring Baerne, een ontmoeting in Beirut, een herinnering

door Ed Vermeulen



Gesprek, ontmoeting en herinnering
Baarn, november 2017: Historische Kring Baerne 
De trouwe, maar meer nog de oplettende, lezers van mijn verhalen op Groenegraf.nl weten het al een tijdje: op de woensdagmiddagen verricht ik hand- en spandiensten in het uitgebreide fotoarchief van de Historische Kring Baerne (HKB). De HKB is dé plek in Baarn waar een groot aantal toegewijde vrijwilligers de geschiedenis van ons mooie dorp in fysieke vorm vastleggen en bewaren. Dit in tegenstelling tot Groenegraf.nl, waar de nadruk vooral ligt op digitale opslag en bewaring, waarbij uiteraard een zelfde betrokkenheid voor het Baarnse erfgoed aan de dag wordt gelegd. Het beeldarchief van de HKB omvat meer dan 17.000 (!) veelal unieke foto’s. Helaas ontbreekt bij een aanzienlijk aantal daarvan naam en plaats. En u raadt het al, hier ligt een schone taak voor een toegewijde vrijwilliger.

Samen en niet alleen (vrij naar: eenzaam, maar niet alleen)
Dit doe ik , mocht u dit denken, niet alleen, maar samen met mijn zeer gewaardeerde kompaan Ko de Bruin en andere betrokken collega’s, ingebed in de afdeling ’Oudheidkamer’. Ieder met zijn of haar eigen taak. Allen delen de liefde en belangstelling voor het Baarn van vroeger, maar er is ook een verschil: Ko , bijvoorbeeld, is een echte Barinees, geboren en getogen, terwijl ik, elders geboren in 1942, slechts de status van Baarnaar A.D. 1944 heb bereikt. Naast onze werkzaamheden in het fotoarchief staan wij ook allerlei bezoekers op zoek naar beelden van vroeger te woord. Dit levert leuke en vermakelijke gesprekken op, die een hoog ’weet je nog van toen’ of om in de stijl van de onvergetelijke Baarnkenner Cees van de Steeg te spreken ’hiero en daaro’ gehalte hebben. Dit alles onder het genot van een kop thee, met een prima seizoensgebonden koekje er bij, geserveerd door één van onze gastvrouwen. Geschiedenis en gezelligheid kennen geen tijd!

Westerstraat: correcte straat, verkeerde foto  (Coll. Historische Kring Baerne)
 
Zo kon het gebeuren dat we begin november een bezoeker ontvingen op zoek naar een foto van een huis uit de Westerstraat (verbindingsstraat tussen de Noorder- en de Oosterstraat: heette in vroeger tijden Oosterdwarsstraat en werd ook wel Moffensteeg genoemd). Knap bedacht overigens door de stratenplanners van weleer en ja er is ook een Zuiderstraat. Onze bezoeker stelde zich voor als Ed Staal. Dan denk je natuurlijk als eerste: Staal, boerderij op de Zandvoortweg!

Boerderij van Staal, Zandvoortweg (Coll. Historische Kring Baerne)
Bijna vanzelfsprekend raak geschoten, inderdaad een telg uit deze bekende Baarnse familie. Helaas vonden we niet de gezochte foto, maar wel voldoende aanknopingspunten voor het delen van een herinnering. Op mijn vraag namelijk of hij een Cees Staal kende, ooit, in de begin zestiger jaren, werkzaam bij Cafetaria Rodenrijs in de Laandwarsstraat, later gaan varen, antwoordde hij bevestigend en voegde er aan toe: ’Cees is een neef van mij, helaas dit jaar overleden, waarom vraag je dit, ken je hem?’.

Cafetaria Rodenrijs…plaats van ontmoeting en smakelijke happen (Coll. Historische Kring Baerne)


Voor de zoveelste keer in mijn leven vertelde ik het verhaal van mijn bijzondere ontmoeting met mijn mede Baarnaar in het Beirut van de jaren zestig van de vorige eeuw. Ik had hem gekend zoals bijna alle Baarnaars van toen elkaar kenden, en kende je elkaar niet, dan kende je elkaar toch. Duidelijk andere tijden. Alvorens mijn herinnering met u te delen het volgende: in de jaren 1959-1969 voer ik, in diverse rangen, als stuurman bij de Rotterdamse rederij van Nievelt, Goudriaan & Co’s Stoomvaartmij., kortweg Nigoco genoemd. In het jaar 1964 maakte ik, net een tweetal weken getrouwd, als 3e stuurman een reis op het m.s. Alchiba.

Januari 1964, onder de paraplu van de altijd
goedlachse Wim Kuijer vanuit Laanstraat 66a
op weg naar Laanstraat 1
(Coll. Marty Vermeulen)

Een soort huwelijksreis, maar dan eentje zonder de bruid, die begon op 12 februari in onze thuishaven Rotterdam en eindigde op 1 september van hetzelfde jaar in Marseille.

m.s. Alchiba in Marseille, onze tijdelijke thuishaven (Coll. Ed Vermeulen)

Via de USA, Middellandse Zee en Suezkanaal naar de Perzische Golf. Deze route werd tweemaal afgelegd, waarbij uiteraard een groot aantal havens werden aangedaan. Eén daarvan was Beirut, de toen flamboyante hoofdstad van Libanon. Het toneel van een opmerkelijke ontmoeting, leest u mee?

Beirut, voorjaar 1964: een ontmoeting
Het m.s. Alchiba vanuit New York op weg naar de Perzische Golf. First port of call (eerst aan te lopen haven): Beirut, parel van de Levant. Onze opdracht: het lossen van stukgoed. Bij aankomst was er post: een brief van mijn vrouw met naast allerlei liefdevolle teksten en beschrijvingen van het dagelijkse Baarnse leven de opdracht uit te kijken naar het m.s. Neder Rijn van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN). Hier zou Willem (Wim) de Ridder, mijn baksmaat tijdens mijn opleiding op de Kweekschool voor de Zeevaart aan boord zijn.

1960: Partytime op de Kweekschool voor de Zeevaart!
Op rechts Wim de Ridder  (Coll. Ed Vermeulen)
Tevens de mededeling dat Willem mogelijk de nautische dienst verwisseld zou hebben voor de civiele dienst, waar hij de functie van hofmeester vervulde. Uitkijken naar, makkelijk gezegd…maar hoe? De haven van Beirut was redelijk overzichtelijk, maar wel groot! Tijdens het werk aan dek ging ik regelmatig even, gewapend met een kijker, naar het schavotje (dak van het stuurhuis) en jawel, kort na pikheet (zeemanstaal voor koffietijd) werd de Neder Rijn, buitengaats voor anker liggend, door mij gespot.

Haven van Beirut

Aan het begin van de middag ging het schip ankerop, om korte tijd later, ditmaal in de binnenhaven weer opnieuw voor anker te gaan. Het toeval wilde dat wij ons gemotoriseerde en altijd inzetbare werkbootje in verband met werkzaamheden buitenboord in het water hadden liggen. Een paar betrokken en vooral welwillende collega’s brachten mij met dit bootje naar de Neder Rijn, waar ik na de dienstdoende wachtsman van mijn oprechte bedoelingen overtuigd te hebben door mijn inmiddels gewaarschuwde maat Willem allerhartelijkst werd verwelkomd. Een gezellige middag volgde, we hadden veel bij te kletsen over de ‘goede oude tijd op de Kweekschool’ en vervolgens werd ik, naar goed zeemansgebruik, uitgenodigd om te blijven eten. Gezellig natuurlijk. De maaltijd voor de bemanning werd in een soort buffetvorm opgediend. Dit hield in dat je met je bord in de hand langs een groot doorgeefluik in de kombuis liep, waar het door één van de koks van dienst gevuld werd met het menu van de dag. Een voor mij nieuwe kijk op tafelen en weer eens wat anders, daarbij denkende aan het gezegde: ’verandering van spijs doet eten!’. Het was mijn beurt. Terwijl ik het menu stond te bestuderen verscheen er vanuit het luik een hoofd en werd ik aangesproken met de woorden: ’Hé, jij komt toch uit Baarn? Je kent met toch nog wel?’ Ik stond perplex, mijn hersens moesten even schakelen en vervolgens begon het te dagen: de stem behoorde toe aan Cees Staal, ooit, in de jaren dat ik zelf in de Laanstraat woonde werkzaam bij Automatiek Rodenrijs in de Laandwarsstraat, hij had er zelfs gewoond, nu kok bij de SMN. Bij hem had ik menig uiterst smakelijke kroket, bal gehakt en andere gefrituurde lekkernijen aangeschaft en opgepeuzeld. En nu was hij opnieuw degene die mijn ’bordje’ vulde en mijn trek stilde. Ik stond perplex! ’Eet smakelijk, zie je straks nog wel’ voegde Cees mij met een grote grijns toe. In de hut van mijn vriend Willem (de hofmeester) deden we ons tegoed aan de kookkunsten van kok Staal die zich nadat de kombuis aan kant was gemaakt bij ons had gevoegd. Onder het genot van koud biertje volgde een gesprek over allerlei  Baarnse onderwerpen, van de Florabioscoop via de Laanstraat naar de Zandvoortweg waar in mijn schooljaren de velden van BVV Baarn lagen, min of meer in de weilanden achter Cees’ ouderlijk huis. Tot we uiteindelijk met een welgemeend ’het beste en tot ziens’ afscheid van elkaar namen. Willem en ik praatten nog wat verder toen er op de deur geklopt werd en hij in zijn rol als hofmeester vereerd werd met een bezoek van de kapitein, vergezeld van de 2e stuurman. Ik stelde mij, beleefd en met twee woorden (u en meneer) sprekend, voor als de 3e stuurman van het m.s. Alchiba en vertelde desgevraagd dat ik uit Baarn kwam. Wat er toen gebeurde: het kon niet waar zijn, maar was het wel, ook de kapitein, zijn naam was Meijer kwam uit Baarn en woonde nota bene een tweetal straten bij mij vandaan, op de Eemweg, nummer 19 naar ik mij herinner, en ik op De Ruyterlaan.
Vakmanschap is meesterschap, chef kok m.s. Alchiba: 
Bertus van Beest  (Coll. Familiearchief Van Beest)
Met als grote verschil dat hij ongetwijfeld in een eigen huis woonde en ik, pasgetrouwd, op de bovenetage van een oude villa. Waarmee maar weer bewezen was dat de wereld kleiner is dan je over het algemeen denkt. Het gesprek verliep uiterst formeel, iets dat ik bij mijn eigen rederij, waar de toon iets losser was, niet gewend was. Toen ook nog bleek dat de 2e stuurman uit Eemnes kwam, werd het mij te veel. Bang dat er nog meer plaats- en streekgenoten op zouden duiken nam ik afscheid van Willem en ging met een watertaxi terug naar de mij vertrouwde Alchiba. Hier was ik, zeker weten, de enige Baarnaar. Op weg naar mijn hut kwam ik langs de kombuis, waar ik mijn belevenissen van die dag deelde met onze eigen chef kok, de op de Nigocovloot alom gekende en gewaardeerde Bertus van Beest.


Aandachtig luisterend en spontaan meelevend bood hij me een kop soep en biertje aan en zei: ’op de enige Baarnaar  aan boord van de Alchiba’ En zo was het maar net!

Baarn, november 2017: Historische Kring Baerne
Terug in het hier en nu nam het gesprek met Ed Staal een verrassende wending. Hij beloofde mij een copy van het overlijdensbericht van zijn neef Cees te sturen. Nog diezelfde dag ontving ik per e-mail het document, waarin het afscheid van het leven van oud scheepskok Cees Staal (Cornelis Johannes Gerardus) was vastgelegd: overleden op 24 juli 2017 te Hilversum, op de leeftijd van 77 jaar.

           m.s. Neder Rijn zoals afgebeeld op overlijdensbericht                                              Cees Staal  
Tot mijn grote verrassing toonde de kaart, naast een portretfoto van Cees, ook een mooie afbeelding van het fraaie in 1962 gebouwde en in 1984 gesloopte m.s. Neder Rijn, het schip waarop Cees en ik elkaar, nu meer dan drieënvijftig (!) jaar geleden, naar nu blijkt voor het laatst gezien en gesproken hebben.
De tekst werd afgesloten met de woorden: ’na afloop is er nog gelegenheid om te proosten op zijn leven’. Door mijn hoofd flitste de herinnering aan onze ontmoeting in Beirut waarbij we proostten op onze ontmoeting. Cees is inmiddels aan zijn laatste lange reis begonnen. Met de woorden van het gedicht ’Anker’, wens ik hem een behouden vaart.

Vergezichten, zilte poëzie
Anker*
Ik heb m’n laatste anker uitgegooid  
nu voor de laatste keer
m’n aflosser is onderweg
en ik, ik keer straks weer.  

M’n vertrek dat is aanstaande
doch ditmaal zonder vracht
ik mag hopen dat er boven
weer ’n scheepje op mij wacht.


*Anker: Uit de bundel ’Vergezichten, zilte poëzie’, tekst van Leo Bersee en foto’s van Willem H. Moojen. In 2007 uitgegeven door Lanasta


Ed Vermeulen (1942)













Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter


Bent u geïnspireerd geraakt door dit oud-Baarn verhaal en wilt u zelf eens wat 
schrijven voor onze website? Stuur uw verhaal dan
 per email aan groenegraf.baarn@gmail.com

donderdag 7 december 2017

Oude plaatjes van Baarn

Regelmatig kom ik losse foto's en ander soortig afbeeldingen van Baarn tegen waar je geen verhaal over kunt schrijven. Hierbij weer zo'n verzameling van deze plaatjes.


Postkantoor en woningen Amsterdamsestraatweg
tegenover Greenfields afgebrand in 1968

Baarnsche Vleeshal Brinkstraat

BG&SV in 1947


Laanstraat hoek Oranjestraat

Laanstraat hoek Oranjestraat




Laanstraat hoek Oranjestraat



Laanstraat rechts midden boekhandel de Boer
Het telefoonhuisje aan de Eemnesserweg no: 50



Telefonistes in telefoonhuisje Eemnesserweg no: 50
Houthandel Seezink Eemnesserweg 11a - 13


Aanleg Emmabrug

Steeg van Nagel Laanstraat nu ingang naar parkeerplaats


Musis Sacrum Nicolaas Beetslaan

Zandvoortweg hoek Nachtegaallaan rond 1960



Sociëteit
"de Harmonie" uit Baarn rond 1930
Sociëteit "de Harmonie" uit Baarn rond 1930 in hotel Centralop de Brink in Baarn


Baarnsch Mannenkoor in 1932



 1 mei 1916 herdacht de heer G. Verdam, onderwijzer aan de Prinses Julianaschool aan de Eemnesserweg, onder vele blijken van belangstelling en sympathie, zijn 50 jarig onderwijs-jubileum. 






Geplaatst door L.J.A.Bakker
http://www.grijsvuur.nl

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter  

Kom in actie en deel ook uw Baarnse herinneringen op Groenegraf.nl

maandag 4 december 2017

Oud Soesterberg in oude foto's

door Eric van der Ent


Veel bezoekers van onze website zijn niet alleen geïnteresseerd in oud Baarn, maar vaak ook in de regionale geschiedenis. Het is daarom goed om eens te verwijzen naar website www.oudsoesterberg.nl waar de geschiedenis van deze plaats en vliegbasis prachtig in beeld gebracht wordt door Bert van Soeren. Bert is minstens zo bevlogen als ik als het om de lokale geschiedenis gaat. Zijn prachtige website is zeker het bezoeken waard. Overigens zijn Bert en ik nog familie van elkaar door onze gemeenschappelijke voorouders Teunis en Gradje Koenen-van Diermen uit de Baarnse Elisabethstraat. Het zijn ons beider overgrootouders. Zou de liefde voor lokale geschiedenis in de genen zitten?

In 2010 bracht Bert een DVD uit genaamd "Oud Soesterberg, een nostalgisch dorp". Nu is er een nieuwe DVD uit genaamd "Oud Soesterberg, geschiedenis van een vliegdorp". Omdat er zoveel vraag is naar deze tweede DVD is besloten om ook de eerste opnieuw uit te brengen.



Deel 1 Een nostalgisch dorp bevat 200+ afbeeldingen van o.a. Banningstraat, Buys Ballotlaan, Kampweg enz. (heruitgave van 2010)
Deel 1 prijs: € 8,00



Deel 2 Geschiedenis van een vliegdorp bevat 300+ afbeeldingen van o.a. Plesmanstraat, Rademakerstraat, Vliegbasis Soesterberg, enz.
Deel 2 prijs: € 8,00

De DVD’s zijn te bestellen via info@oudsoesterberg.nl en te koop in de Cornershop aan de Rademakerstraat te Soesterberg.


Eric van der Ent











Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

vrijdag 1 december 2017

Boek Baarn in de Tweede Wereldoorlog... terugblik, wordt gedrukt

Het is zover: de productie van het boekje Baarn in de Tweede Wereldoorlog... terugblik is in volle gang. Bij Drukkerij BakkerBaarn wordt hard gewerkt om de boekjes zo snel mogelijk gereed voor levering te krijgen. De verwachting is dat de boekjes vanaf 12 december verspreid gaan worden. Vanaf dat moment zijn ze ook verkrijgbaar bij:


MITRA BAARN

BOEKHANDEL DEN BOER

JUMBO DEN BLANKEN

BRUNA BAARN

HISTORISCHE KRING BAERNE

GROENEGRAF.NL

De termijn van voorverkoop hebben we verlengd tot 5 december. Bestelt u het boekje uiterlijk 5 december via groenegraf.baarn@gmail.com of telefoon 035-5420804 dan krijgt u 5% korting op de normale verkoopprijs, dus € 18,53 per stuk in plaats van € 19,50. Bovendien wordt het boekje dan gratis thuisbezorgd in Baarn. Verzendkosten buiten Baarn bedragen € 4,50, ongeacht het aantal boekjes dat u bestelt.

Benieuwd hoe het drukken op dit moment verloopt? Bekijk dan het filmpje hieronder.







De boekjes zijn dus nog niet binnen, maar de voorbereidingen voor verzending / bezorging zijn al in volle gang. Zo ziet het eruit als 300 bubbeltjesenveloppen geadresseerd / gestickerd worden. Laat de boekjes maar komen!

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter  

Kom in actie en deel ook uw Baarnse herinneringen op Groenegraf.nl

donderdag 30 november 2017

Schoolstraat Baarn, toen en nu (deel 2)

Naar aanleiding van het stukje over de Schoolstraat in Baarn, toen en nu, kregen we een leuke foto toegestuurd van Sándor Góra uit Vlaardingen. Hij stuurde me een foto van zijn lieve moeder Gijsbertha Koffrie. Links een foto gemaakt op 3 augustus 1941 en rechts op 16 juli 2010.
 
 
 
  Gijsbertha Koffrie, foto gemaakt voor de woning aan Schoolstraat 21 in Baarn
 







 
  Gijsbertha Koffrie en Sándor Góra tijdens het
vijftig jarige huwelijksfeest van Heimen Martensen
en Feijtje Hornsveld.
Even Gijsbertha Koffrie voorstellen: Gijsbertha (Bep) Koffrie is geboren op 26-10-1917 in Baarn, dochter van Frans Koffrie en Johanna Helena Gorter. Bep trouwde, 28 jaar oud, op 05-12-1945 in Amsterdam met Sanyika (Sándor) Góra, 28 jaar oud. Sándor is geboren op 27-08-1917 in Balatonboglär - Hongarije, pleegzoon van Heimen Martensen en Feijtje Hornsveld. Sándor is overleden op 20-10-1993 in Eindhoven, 76 jaar oud. Hij is gecremeerd in Helmond.
 
De dame op deze foto zal dus deze maand 95 (!) jaar oud worden.



 
  De woning aan de Schoolstraat anno 2012

De echtgenoot van Gijsbertha was dus Sanyika (Sándor) Góra uit Hongarije. Deze Sándor is opgegroeid in de woning waar Gijsbertha op de foto voor staat, bij zijn pleegouders Heimen Martensen en Feijtje Hornsveld.  Sándor was niet het enige pleegkind in het gezin Martensen. Andere pleegkinderen waren Diena, Bep, Henk en Johanna Aleida van Dijk. Pleegvader Heimen was huisschilder.



 

 
  Heimen Martensen, met de baard en rechts zijn echtgenote Feijtje Hornsveld. Vooraan, de jonge knaap, pleegzoon Sándor Góra en achteraan pleegdochters Bep en Diena van Dijk.



  Hierboven de metamorfose van de woning


Dit verhaal is eerder in 2012 gepubliceerd op onze eigen website.


Geplaatst door L.J.A.Bakker
http://www.grijsvuur.nl

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter  

Kom in actie en deel ook uw Baarnse herinneringen op Groenegraf.nl