Drie keer zuchten...

Wist u dat de Torenlaan in Baarn vroeger een bijnaam had? Deze bijnaam was: 'De laan der drie zuchten'.
Moest je vroeger naar de Torenlaan, dan was dat vaak geen goed nieuws. Aan het begin van de Torenlaan was het belastingkantoor te vinden (zucht 1), even verderop het ziekenhuis (zucht 2) en weer even verderop de nieuwe algemene begraafplaats (zucht 3). De eerste twee zuchten zijn inmiddels verdwenen, maar de derde zucht, de begraafplaats is daar nog steeds te vinden. Ik wil over deze drie zuchten wat schrijven en vandaag begin ik met de nieuwe algemene begraafplaats.

Een mooie oude foto van de aula van de nieuwe algemene begraafplaats aan de Wijkamplaan in Baarn.

De nieuwe algemene begraafplaats aan de Torenlaan, of eigenlijk Wijkamplaan, stamt uit 1919. Eerst even een stukje over wat daaraan vooraf ging.

De begrafenisstoet bij de begrafenis van Nicolaas Hornsveld (1836-1936) op de Torenlaan.

Oorspronkelijk werden de inwoners van Baarn begraven in en om de Pauluskerk, de kerk op de Brink. Het schijnt zelfs dat een gedeelte van het huidige Brinkplein in die tijd ook begraven werd. Dat was eigenlijk de enige plek in Baarn waar begraven werd, onafhankelijk van geloof, want ook de katholieken werden daar begraven. In 1827 werd echter verordend dat het vanaf 1 januari 1829 verboden zou zijn om in kerken en op plaatsen in de kom te begraven. Zodoende moest de hervormde gemeente een begraafplaats aanleggen buiten de kom. Hiervoor werd een terrein aan de Kerkhoflaan (nu Acacialaan) gevonden. Zo ontstond de oude algemene begraafplaats, die daar nog steeds te vinden is. De huidige ingang is aan de Berkenweg. Aan de andere kant van de Kerkhoflaan (Acacialaan) kregen de katholieken hun begraafplaats. Deze lag vlakbij de katholieke schuilkerk op Santvoort, op de hoek Zandvoortweg en de huidige Krabbelaan. Toen in 1861 de huidige katholieke begraafplaats bij de kerk aan de Kerkstraat kwam, werd de oude katholieke begraafplaats overbodig. In 1921 werd het kerkhof op Santvoort aan de gemeente verkocht. De gemeente gebruikte het terrein om er een pompstation voor de riolering van Baarn op te bouwen.

In 1919 kocht de gemeente van H.M. de Koningin-Moeder een terrein bij de Torenlaan voor een nieuwe algemene begraafplaats. Door ruimtegebrek op de oude begraafplaats was deze behoefte ontstaan. De eerste teraardebestelling op de nieuwe begraafplaats vond plaats op 8 januari 1919. Deze twijfelachtige eer viel ten beurt aan Clazina de Jong, echtgenote van Bart Grootveld en dochter van Jan de Jong en Tijmetje Veenendaal. Zij stierf op 5 januari 1919 op 76-jarige leeftijd. Teraardebestellingen op de oude begraafplaats vonden vanaf die tijd steeds minder plaats. In 1974 vond daar de laatste begrafenis plaats. In 1986 werd de begraafplaats door de gemeente gesaneerd waarbij veel grafmonumenten verwijderd zijn. Een werkgroep van de Historische Kring Baerne heeft kunnen voorkomen dat de begraafplaats volledig verdwenen is. Inmiddels is het zelfs gemeentelijk monument.

Tot zover de 'eerste zucht' van de Torenlaan. In latere afleveringen zal ik de beide andere zuchten ook behandelen. Heeft u nog informatie en / of beeldmateriaal over het oude ziekenhuis of het belastingkantoor, dan hou ik me natuurlijk aanbevolen.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

Wandelen tussen heden en verleden, nu ook online te bestellen

Wat een leuke reacties krijgen we op de QR Wandeling door Baarn (wandelen tussen heden en verleden). Wandelaars die met hun smartphone of tablet de wandeling gelopen hebben, zijn enthousiast.
U hoeft zich deze zomervakantie niet te vervelen. Kom lekker wandelen in ons mooie Baarn!

Dus heeft u een smartphone en wilt u iets bijzonders beleven? De speciale QR wandeling door Baarn laat op 12 locaties het verleden tot leven komen. Zodra u met de gratis app ‘QR Scanner’ de QR codes op de wandelkaart scant, verschijnt een filmpje op uw scherm over de geschiedenis van het pand of de locatie waar u voor staat. Oude beelden voorzien van tekst en uitleg van een echte Barinees vertellen u over het rijke verleden van vorstelijk Baarn. De wandeling is te verkrijgen bij Eethuys-Café De Generaal en Allurepark De Zeven Linden. Als u de wandeling in ons webwinkeltje online bestelt krijgt u de wandelkaart inclusief QR Codes thuisgestuurd (portokosten 1 Euro). Afhalen in Baarn of bezorgen in Baarn is gratis. Bij de wandeling ontvangt u ook acht coupons met aanbiedingen van lokale winkeliers die u tijdens de wandeling tegenkomt. (op zondag en maandagochtend zijn de winkels gesloten, de horeca is wel geopend) Bij vermelding van “Het Groene Graf” betaalt u slechts € 5,- in plaats van € 8,- voor twee personen. TIP: Zorg voor een opgeladen telefoon en neem uw oortjes mee voor een optimaal geluid.

Deze wandeling is een idee van Linkin' Locals en ontwikkeld in samenwerking met Stichting Groenegraf.nl, Met één kaart kunt u met twee personen wandelen. Leuk om cadeau te doen!

Klik hier om de wandeling te bestellen.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

Oproep: Architect Jos L. Overtoom uit Baarn

'De Berkjes', Dalweg 7 in Baarn.

Wie kan mij vertellen over de architect Jos L. Overtoom uit Baarn. Dit moet een bijzondere architect zijn geweest. Op internet kan ik eigenlijk alleen maar vinden dat hij begin jaren dertig van de vorige eeuw een woning voor zichzelf ontwierp. Het gaat hier om 'De Berkjes', Dalweg 7, zie foto. Deze woning staat naast de Koningin Wilhelminaschool.

Het vreemde is dat ik in de oude adresboeken alleen maar vind dat hij in 1929 en 1933 op Brinkstraat 30 gevestigd was. In 1968 zou hij op de Johannes Verhulstlaan 22 gewoond hebben. Geen Dalweg dus?

Van dhr. N.A.M. Kuijer uit Baarn heb ik een aantal zeer bijzondere foto's ontvangen van de bouw villa de Kastanje aan de Brink 22. Die woning, naast de ronde hoek, is onlangs verkocht, na lang te koop gestaan te hebben. Deze villa is ook ontworpen door Jos L. Overtoom. Deze mooie foto's wil ik binnenkort publiceren, maar dan wil ik ook gelijk meer vertellen over de peroon Jos L. Overtoom.

Wie helpt mee?

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

Berkenfair groot succes!!

Wat een heerlijke dag! Het kon niet beter. Het weer was perfect, de sfeer was gezellig, veel bezoekers en heel veel herinneringen aan het oude buurtje Santvoort. Veel oude bewoners uit de Dijkweg, Elisabethstraat, Johannalaan, Dallaan, Zandvoortlaan, Verlengde Dalweg die allemaal met mooie verhalen en herinneringen gezellig kwamen keuvelen op ons kraampje.

Wat leuk ook dat veel van onze trouwe bezoekers en mailers van heinde en verre kwamen. Velen kende ik alleen van email en natuurlijk ook veel bekende 'fans'.
Echt een topdag, wat mij betreft wordt dit snel weer georganiseerd. Bedankt Maruschka Kuijer!

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

August Janssen en de zweminrichting aan de Eem

De houten zweminrichting die in 1916 verloren ging.

Baarn heeft de luxe over maar liefst twee zwembaden te beschikken: Bosbad De Vuursche en Zwembad De Trits. Het bosbad stamt uit begin jaren vijftig, de bouw van De Trits heb ik zelf nog mogen meemaken, dat bad werd in 1977 geopend. Maar hoe ging het zwemmen daarvoor dan? Nou gewoon, in het water ;-)

Het nieuwe stenen gebouw dat geschonken werd door August Janssen.
Foto: met dank aan dhr. N.A.M. Kuijer, Baarn.

Van mijn vader weet ik dat hij en zijn vrienden vaak gingen zwemmen in de Praamgracht. Nou ja zwemmen, echt diep was het er niet. Wilde je daar verdrinken, dan moest je echt je best doen. Nee, het was meer baden. Echt zwemmen deed je in de Eem. Daar was echt een heuse zweminrichting. Aanvankelijk een houten gebouw aan de Eem, maar na de Januarivloed van 1916 ging dat gebouw verloren. Geld voor een nieuwe zweminrichting was er niet, maar gelukkig schoot filantroop en miljonair August Janssen te hulp. Hij liet op zijn kosten maar liefst twee prachtige nieuwe zweminrichtingen bouwen aan de Eem, met een echt stenen gebouw.

August Janssen

August Janssen (1864-1918) werd geboren in Amsterdam als zoon van Peter Wilhelm Janssen en Volmina Margaretha Peters. Vader Peter Wilhelm was directeur van de 'Delimaatschappij' en 'De Sumatra Koning'. en ging al jong naar Nederlands Indië waar hij directeur werd van enkele cultuurondernemingen. Hij trad in 1896 in het huwelijk met Elisabethe (Ella) de Ridder uit Duitsland. Kort na zijn huwelijk vestigde hij zich in Baarn, waar hij in 1904 één van de twee Chineze landhuizen die Scherenberg in Baarn had laten bouwen erfde: 'Canton'. Dit landhuis was in deplorabele toestand en August liet het afbreken om er een nieuw herenhuis op te laten bouwen, dat eveneens de naam 'Canton' kreeg. Naast het herenhuis liet Janssen woningen bouwen voor zijn werknemers en even verderop verscheen een overtuin met daarin een Wintertuin. U raadt het al: het Cantonspark heeft Baarn ook aan August Janssen te danken.
In 1916 gaf August Janssen opdracht tot de bouw van een villa in Bergen aan Zee, maar hij stierf al in 1918, nog voordat deze villa gereed kwam.

Terug naar de zweminrichting aan de Eem. Na het overlijden van August Janssen in 1918 besloten de nabestaanden de beide zweminrichtingen en het bijbehorende botenhuis aan de gemeente Baarn te schenken.  Op 4 juni 1926 besloot de gemeenteraad de weg naar de zweminrichtingen te vernoemen naar de edele gever: de August Janssenweg. In dat jaar bestonden deze inrichtingen tien jaar. Aanvankelijk was de gemeente Baarn in zijn sas met het zwembad, maar in 1936 was het exploitatie-tekort opgelopen tot maar liefst 6500 gulden per jaar. Een bedrag dat tegenwoordig te verwaarlozen is, maar in die tijd was dat een fors bedrag. De gemeente wil van het zwembad af. Een bekende Baarnaar, Thijmen de Ruig, had in die buurt al een camping en hij zag het wel zitten om ook deze zweminrichting nieuw leven in te blazen. Voor 5 cent per keer kon toen in het bad gezwommen worden en wie dat niet kon betalen mocht van Thijmen gratis zwemmen.

In 1952 werd Thijmen de Ruig gedwongen de zweminrichting te sluiten. De verontreiniging van het rivierwater heeft dan onaanvaardbare vormen aangenomen. Vooral de verfafvalstoffen van de wolspinnerijen in Ede en Veenendaal waren daarvan de oorzaak.

Thijmen was ook iemand met een passie voor de geschiedenis van Baarn. Aan hem is mede te danken dat het gebouw van deze zweminrichting nog steeds te bewonderen is aan de August Janssenweg in Baarn.

Het mooie gebouw is nog steeds te vinden aan de August Janssenweg.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter