Hondenkarren in het Baarnse straatbeeld

Ik werd vorige week benaderd door dhr. Bert Willemen uit Rijen. Hij is beheerder van de website www.hondmethondenkar.nl en had op groenegraf.nl een foto van een hondenkar gezien. Hij wilde de foto graag gebruiken op mijn site. Het ging om onderstaande foto die we in 2009 mochten ontvangen van dhr. R.D. Kragt uit Gemonde.

Adrianus Pieter Derksen (1908-1948) met een hondenkar van melkfabriek Amersfortia

Dit is geen Baarn, maar Amersfoort. Achter de kar loopt Adrianus Pieter Derksen (1908-1948), zoon van Berend Adrianus Derksen en Hendrika Christina Pineda. Adriaan werkte bij de in 1987 gesloopte melkfabriek 'Amersfortia'. Deze fabriek was te vinden aan de Van Randwijcklaan in Amersfoort. Als u goed kijkt ziet u onder de handkar een hond staan. Deze hond zat vast aan de kar en zorgde ervoor dat Adriaan minder zwaar hoefde te duwen aan zijn kar.

Naar aanleiding van de vraag van dhr. Willemen dacht ik, laat ik eens kijken of ik nog meer foto's van zulke hondenkarren heb. Tot mijn eigen verbazing vond ik maar liefst vier van zulke foto's.

Gerdines van Schaaik (1887-1938)

Deze foto ontving ik van dhr. Raymond van Schaaik. Op de foto is de in Baarn geboren broodbezorger Gerdines van Schaaik (1887-1938) afgebeeld. Zoon van Jaspert van Schaaik en Diena Kuiper. Ook onder deze kar is een hond te zien, die zijn baasje helpt bij het voortbewegen van de broodkar.

Dirk van den Broek (1884-1940)

Nog zo'n mooie foto. Deze ontving ik van Anja Laurijsen-Van Kooij uit Baarn. Afgebeeld is Dirk van den Broek (1884-1940), zoon van Gerrit Hendrik van den Broek en Johanna Maassen. Dirk was kruidenier en aangesloten bij de Coop Vooruit. Ook onder deze kar een hond die zijn baas helpt bij het transport.

Willem Radstok (1870-1942)

Helemaal goed te zien is het niet, maar ook onder deze kar is een hond te vinden. De snuit van de hond is net achter het voorste wiel te zien bij de klomp van Willem Radstok (1870-1942), zoon van Gerrit Radstok en Elisabeth Smit. Willem woonde in de Elisabethstraat en in de Gaslaan. Hij had vele beroepen: schoorsteenveger, arbeider, opperman en zelfs handelaar in onroerende goederen. De foto mochten we ontvangen van mevr. M.M. Broerze uit Soest.

Willem Radstok (1970-1942) met de zussen Jannetje en Melisje van de Bunt. Het jongetje is waarschijnlijk Cor Limper, zoontje van Jannetje van de Bunt.

Ook deze foto ontving ik van mevr. M.M. Broerze uit Soest en ook hier staat Willem Radstok afgebeeld. Het is slecht te zien, maar volgens mij ligt ook hier een hond onder de kar.

Blijkbaar kwam het fenomeen hondenkar vaker voor dan ik dacht. Bovendien dacht ik bij een hondenkar altijd dat de hond vóór de kar liep en de kar achter zich aan trok. Dat zal ongetwijfeld ook gebeurd zijn, maar op deze foto's is in alle gevallen de hond onder de kar gebonden. Pas in 1962 werden hondenkarren (natuurlijk terecht!) verboden.

Heeft u nog van dit soort foto's? Laat het dan alstublieft weten. Ik maak graag een scan van de foto's.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

Kerkstraat Baarn, toen en nu

Over het hoekje Brinkstraat / Kerkstraat hebben we het al gehad. Daar was het sigarenwinkeltje van Hilhorst te vinden. Zijn buurman in de Kerkstraat was slager Van Mill. Zijn slagerij was te vinden op nummer 6.

Een foto uit 1926 het prachtige pand van vleeshouwer C.M. van Mill

Het pand in 2004

Cornelis Matthijs van Mill werd op 26 maart 1880 in Utrecht geboren als zoon van Frederik Pieter Willem van Mill en Adriana Johanna van Zetten. Het vleeshouwen zit Cornelis Matthijs in het bloed. Ook zijn vader en zijn broer (die ook Frederik Pieter Willem van Mill heet) zijn vleeshouwer. De reden waarom hij naar Baarn kwam zal de liefde geweest zijn. Hij trouwt namelijk in 1917 met Wijntje Haarman, dochter van veehouder Teunis Haarman en Willemijntje Meijer. Haarman had zijn veehouderij ook aan de Kerkstraat.

Op de foto is naast de slagersknechten is ook nog een jongedame in klederdracht uit Bunschoten-Spakenburg te zien. Dat is Jannetje van de Groep-Beekhuis (1907-2004), ook werkzaam in de slagerij.

Het pand van Van Mill is nog steeds te vinden in de Kerkstraat. Als je goed oplet zie je dat er ook nog steeds herinneringen aan de vleeshouwerij aan het rond 1910 gebouwde pand te vinden zijn. In de voorgevel zijn namelijk een gebeeldhouwde koeienkop en twee varkenskoppen gemetseld.

De gemetselde koppen in de gevel van het pand

Een blik in de Kerkstraat vanaf de Brinkstraat. Rechts ziet u nog net de slagerij van Van Mill

En zo ziet het er nu uit

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

Fotografen met decorstukken

Hoezo saaie portretfoto's. De studio-fotografen van vroeger konden er ook wat van hoor. Niet alleen saaie staatsieportretten, nee hoor, ook vroeger lieten ze hun fantasie los op hun foto's. Attributen zoals mooie stoelen, tafels, een boek in de hand, een beertje of pop voor het kind waren regelmatig te zien. Of complete geschilderde decorstukken waardoor het leek alsof de geportretteerde door een bos wandelde. Geschilderde landschappen dienden als achtergrond. Sommige fotografen gingen zelfs nog een stapje verder, een paar voorbeelden ziet u hieronder.

Kijk dit noem ik nu inventiviteit. Zet die kinderen niet gewoon voor een gekleurd achtergrondje, nee, een mooi geschilderd landschap als achtergrond. Natuurlijk waren de kinderen al mooi aangekleed voor de foto, maar mogelijk is zelfs de kleding afkomstig van de fotograaf. De hoedjes in ieder geval, dat mogen we wel aannemen. En het autootje, prachtig toch? Deze foto mag bij mij zo aan de muur hangen hoor. Niks saaie foto!
Deze kinderen zijn Jean, Annie, Jan en Gerrit Lankhorst, kinderen van Pieter Lankhorst en Teuntje Grootveld. Het jongetje Gerrit is geboren in 1910, dus ik schat dat de foto rond 1915 gemaakt is. Met dank aan mevr. T. Lankhorst uit Baarn voor deze foto.

Nog maar zo'n foto doen? Okay, deze dan:

Nou, deze foto doet niet onder voor de eerste hoor. Weer een prachtig geschilderd landschap, de kinderen weer op zijn zondags aangekleed, geen auto, maar een bootje dit keer en één van de kinderen heeft een peddel vast om het beeld compleet te maken. Wat me wel opvalt is dat de kinderen niet echt blij kijken. Voor zo'n foto moest natuurlijk lang stil gezeten worden. Daar worden kinderen uiteraard niet echt vrolijk van. Maar wat is dit weer een mooie foto!
Deze foto is afkomstig uit de collectie van de inmiddels overleden heer Jan Schouten uit de Hoofdstraat in Baarn. Bij de foto staat de naam 'Alfrink' vermeld. Wellicht een bevriende of verwante familie van familie Schouten? Wie het weet mag het zeggen. Ook deze foto zal naar schatting begin vorige eeuw gemaakt zijn.

Erg lief en snoezig allemaal die foto's, maar bij de foto's hieronder schiet de fotograaf zijn doel toch wel een beetje voorbij.

Ik begrijp wel, deze foto is natuurlijk niet serieus bedoeld, maar ik moet toch wel even knipperen met mijn ogen als ik naar deze volwassen kerels kijk in een autootje van bordkarton. Natuurlijk een prachtige foto voor in de verzameling, maar zou deze foto ook echt aan de muur in de woonkamer gehangen hebben? Ik denk van niet!
Deze foto is gemaakt in Amsterdam bij Snel-Fotografie 'Rembrandt' aan de Reguliersbreestraat 28. De foto is gebruikt als ansichtkaart, opgestuurd door Cornelis Hoogeboom aan J. Koelen die bij de Eem woonde op Grimmestein. Helaas is op het stempel op de postzegel niet leesbaar wanneer de kaart verstuurd is. De kaart is in ieder geval in Eemnes afgestempeld. Cornelis Hoogeboom ((1889-1992) staat zelf op de foto. Hij zit achter het stuur. De heer links is zijn vader, Arnoldus Hoogeboom (1847-1934) Bovengenoemde Jan Koelen is een aangetrouwde zwager van Arnoldus. Jan Koelen is overleden in 1919. De foto moet dus voor die tijd gemaakt zijn. Arnoldus is geboren in Baarn maar vertrekt later naar Eemnes, waar zijn zoon Cornelis ook geboren is.

De heren hieronder zijn denk ik bij dezelfde fotograaf geweest:

Zou het inderdaad dezelfde fotograaf geweest zijn, of was het kartonnen autootje een attribuut dat door  meerdere fotografen gebruikt werd? Bovenstaande heren zien eruit alsof het leden van de pers zijn. Eén ding staat vast, de tweede persoon van rechts is dat in ieder geval niet. Dat is namelijk Teunis Lammertse (1893-1971), geboren Baarnaar, zoon van Elbert Lammertse en Grietje Veldhuizen. Teunis was rangeerder, geen lid van der pers dus. Wie de overige heren zijn weet ik niet. Wellicht collega's tijdens een uitje? De pers-kostuums zijn mogelijk weer attributen van de fotograaf.

Ludieke foto's maken tijdens een dagje uit was geen uitzondering. Hieronder nog zo één:

Zou deze foto echt in Scheveningen gemaakt zijn? Waarschijnlijk wel. Op de achtergrond natuurlijk niet de echte pier, maar een geschilderde uitvoering. En u raadt het al, ook het bootje is niet echt. De foto is in 1931 gemaakt. Links op de foto is Jacob de Ruiter (1912-2005), zoon van Klaas de Ruiter en Gijsje Willemse. In het midden zit Evert Pater (1912-1999), zoon van Johannes Albertus Martinus Pater en Grietje Wouters. Wie de jongeman rechts is weet ik (nog) niet. U wel? Laat het dan alstublieft even weten! Met dank aan dhr. J.A.M. Pater, Baarn voor de foto.

En de dames op onderstaande foto zijn waarschijnlijk ook een dagje naar Scheveningen geweest:

Alweer prachtig in scene gezet. Mooie geschilderde lucht en zee. Op de boot staat 'Scheveningen' geschreven. De linker dame is ons niet bekend. Rechts, aan het roer zit de Baarnse Alida van Oostrum (1904-1975), dochter van Peter van Oostrum en Aaltje Schouten. Kent u haar vriendin? Laat het ons weten. Deze foto mochten we ontvangen van dhr. J.E. van Oostrum uit Baarn, waarvoor dank.

Deze foto's doen allemaal wat gekunsteld aan, maar wat zijn ze mooi he? Heeft u ook van dit soort foto's met Baarnaars erop afgebeeld? Ik wil ze graag scannen en toevoegen aan dit mooie rijtje. Laat het me weten!

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

Verhalen uit het groene graf verzameld

Het jaar 2012 loopt op zijn einde. Dit jaar was een bijzonder jaar, veel is gebeurd. Dit jaar zijn we een heuse stichting geworden. Het boekje 'Baarnaars en Barinezen' ging bijna 700 keer over de toonbank. Onze site werd voor de tweede achtereenvolgende keer genomineerd voor de publieksprijs 'Geschiedenis Online' en in de Baarnsche Courant verscheen een twee-wekelijkse column met verhalen uit het groene graf (Baarn). 

Dat laatste was voor ons een nieuwe ervaring. Op de site krijg ik al heel veel leuke reacties, maar met de column in de Baarnsche Courant bereiken we ook mensen die het internet nog niet ontdekt hebben. Dat zijn natuurlijk veelal wat oudere Baarnaars. En die oudere Barinees weet natuurlijk veel van oud Baarn. Helemaal top natuurlijk.

Verhalen uit het groene graf uit 2012, nu als download beschikbaar

Bent u geen abonnee van de Baarnsche Courant, dan mist u die publicaties. De beste oplossing is natuurlijk abonnee worden van deze krant. Dat kan hier. Heeft u onze publicaties gemist of wilt u ze gewoon compleet bewaren, kunt u ze in onze webwinkel downloaden. Klik hier om deze te downloaden. We vragen hiervoor een kleine vergoeding (€ 3,99). U ontvangt alle artikelen die in 2012 gepubliceerde zijn en u steunt hierdoor de activiteiten van onze stichting. Twee vliegen in één klap!

Laat dit u niet weerhouden om toch abonnee te worden van de Baarnsche Courant. U blijft zo op de hoogte van het laatste lokale nieuws.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter.

De Blauwe Koepel bij Groeneveld

"De Blauwe Koepel" was een theekoepel in het bos "Buitenzorg" ten zuiden van kasteel Groeneveld. Van dhr. Th. Hornsveld uit Baarn ontvingen we een mooie foto van deze koepel. Op de foto staat Dirk Hornsveld (1892-1971) afgebeeld. Dirk is een zoon van dahliakweker Hendrik Hornsveld en Hendrika van de Woord. Dirk heeft zelf heel veel foto's gemaakt. Van de familie Hornsveld is daardoor ontzettend veel beeldmateriaal beschikbaar. Het zou me niet verbazen als hij zelf deze foto ook gemaakt heeft (met een zelfontspanner?) of iemand heeft de foto gemaakt met zijn fototoestel. Wie de jonge knaap is die op het hekje zit, weet ik niet. De foto moet rond 1920 gemaakt zijn.

Ik heb al vaak oude ansichtkaarten van deze theekoepel gezien, maar deze foto vind ik extra leuk, gewoon omdat het een gewone foto is waarop Baarnaars zijn afgebeeld.

Boven Dirk Hornsveld is een bordje te zien met de volgende tekst:

Ten strengste verboden dezen koepel te beschrijven of te beschadigen.

Het bordje heeft niet mogen helpen. De theekoepel is ten onder gegaan aan vandalisme van jongeren.

In 2002 gaf uitgeverij Contact een gedichtenbundel uit van Hans Kloos. In die bundel is ook een prachtig gedicht over de Blauwe Koepel te lezen. Het is ook het gedicht waar de bundel zijn titel aan ontleent en waar anderen nog over schreven of een tekeningen bij maakten, Klik hier voor het gedicht Op die pagina vindt u ook de links naar de tekeningen.


Update 28-12-2012:

Dhr. D.H. Werner uit Culemborg deelde nog wat informatie met ons. Dirk Hornsveld was een oom van dhr. Werner. Hij schreef: Dirk had in die tijd zo'n vierkante houten kast, waar je de glasplaten in kon schuiven. Erg ging dan een zwart doek over de kast en Dirk's hoofd. Hij kneep in een rubber bal en zo was de foto gemaakt. Ik kan me niet herinneren of hij ook magnesium blitslicht gebruikte. Ik dacht het niet. Ik betwijfel ook of er op de houten kast en zelfontspanner zat. Waarschijnlijk is er toch een derde persoon geweest die het fototoestel gehanteerd heeft.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter.