maandag 21 april 2014

Oude Baarnse industriën (3)

Dit is deel drie in de serie 'Oude Baarnse Industrieën'. In het eerste deel kon u lezen dat we van dhr. E.A. Ledoux uit Leerdam een werkstuk kregen, gemaakt door de leerlingen van de zesde klas van de Nieuwe Baarnse School, na de oorlog. In deel 1 ook het voorwoord van dhr. J. van Dijk, hoofdonderwijzer vande N.B.S. In het tweede deel las u een verslag over Weverij De Cneudt aan de Eemnesserweg 97. Nu, in deel drie een verslag over Bosch en Keuning, destijds gevestigd Bremstraat 11 in Baarn.




Bosch en Keuning


Zo, op het eerste gezicht zou je zeggen: "Wat een pracht gebouw staat daar" En dat is ook zo. Als de grote letters BOSCH EN KEUNING, zou je zeker zeggen dat het een school of een grote villa was. Van binnen is ook alles even luxueus.

Als je er binnenkomt, loop je meteen langs een klein hokje. Daar zit de telefoniste in, die een soort telefoon heeft ,die wij in huis niet hebben. Deze telefoon heeft een heleboel lijnen, b.v. door het hele gebouw, want iedere afdeling heeft een eigen telefoon. Dan ook no verscheidene buitenlijnen uit alle delen van ons land. Je loopt verder en gaat linksaf een korte gang in. Als je door een glazen wand kijkt, aan de rechterzijde van de gang, zie je eerst de administratie zitten, die uit vier meisjes bestaat. Vervolgens kom je bij een kamertje, waar de brieven worden geadresseerd. Dit gaat zo. Je hebt kleine zinken plaatjes, die in een machine worden gedaan. Deze machine kan lettertjes in het zink drukken. Zo wordt ook het adres in de zinken plaatjes gedrukt. Vervolgens worden de plaatjes gerangschikt. Dan worden ze in een kleine machine gedaan, die de plaatjes door een inktlint op de enveloppes drukt.



We gaan verder. Dan komen we langs de directiekamer, die eveneens glazen wanden heeft, trouwens, alle afdeleningen hebben glazen wanden. In die directiekamer zetelen de directeur Mijnheer Bosch en de onderdirecteur Mijnheer Goudswaard. Dan komen we bij een kamertje dat de zaak aan een zekere firma Schuyt verhuurd heeft. Vervolgens komen we bij een afdeling, waar de reclame wordt verzorgd. Deze bestaat uit twee meisjes en de reclamechef Mijnheer van Rhijn. Hierna komen we bij de schrijfafdeling. Hier werken drie meisjes, die zeer goed met de schrijfmachine kunnen omgaan. Eén ervan is blindtypiste. Er is ook een schrijfmachine, die zichzelf regelt, behalve het tikken natuurlijk! Tenslotte komen we bij de expeditie-afdeling. Hier wordt alles ingepakt en verzonden.

De drukkerij is niet in hetzelfde gebouw. Die staat tegenover het abattoir, een klein eindje verder. Hier is ook alles even modern. Machtig mooie machines staan daar. Je snapt gewoon niet waar ze al het verstand vandaan halen, om zo'n machine uit te vinden. Je hebt een heleboel vakjes, waar alle soorten letters aanwezig zijn: gewone letters, hoofdletters, sierletters, enz. Dit zijn zgn. matrijzen. Er zijn aparte leetters doch ook hele zinnen. Deze zinnen worden met machines gemaakt, die in een apart hokje staan. In vormen waar de letters in staan, wordt lood gespoten en zo krijg je hele zinnen. Vervolgens heb je verscheidene drukmachines, die met verschillende kleuren kunnen werken en ook hele platen, zoals boekomslagen die mooi versierd en met een prachtige plaat uit de machine komen. Dan gaan we naar een papiersnijmachine, waar grote vellen papier van 20 à 24 bladzijden gesneden worden, in aparte bladzijden. Naast deze machine staat nog een machine, die tijdschrijften, vakbladen enz. vouwt.
Als laatste zien we nog een machine, die gom op allerlei dingen spuit, zodat je er mee kan plakken zoals postzegels. Nu eindig ik met de beschrijving van het werk van Bosch & Keuning.

Gerard

Binnenkort in het volgende deel: Medische Bandage

Met dank aan dhr. E.A. Lexoux, Leerdam

Eric van der Ent

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

zondag 20 april 2014

Bijzondere beelden van de bevrijding van Baarn

Onze Karla Roskamp stuitte op prachtige beelden van kort voor-, tijdens- en na de bevrijding van Baarn. Bijna vijftig minuten beeldmateriaal te bekijken bij Beeld en Geluid.

Frits Thors
De beelden zijn gemaakt door Frits Thors, geboren 13 september 1909, omroeper, nieuwspresentator, amateurfilmer en documentairemaker die in die tijd woonachtig was in Baarn. Hij woonde aan de Ringlaan 1. Frits was al voor de oorlog radio-omroeper bij de AVRO. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij één van de weinige omroepmedewerkers die niet wilden werken voor de gelijkgeschakelde Nederlandse Omroep. In die tijd werd hij handelaar in papiertouw. Na de bevrijding werkte hij voor Radio Herrijzend Nederland. Na zijn tijd als nieuwslezer werkte hij tot zijn pensioen in 1979 voor AVRO's Radiojournaal.

Dat Frits Thors in Baarn woonde is voor ons een geluk, want hij heeft veel filmmateriaal geschoten in de tijd rond de bevrijding Veel opnames zijn in Baarn en Hilversum vastgelegd.



De hele film duurt bijna vijftig minuten en is in zijn geheel te zien via deze link op Beeld & Geluid. Een kleine greep uit al het materiaal dat te zien is:

  • Dolle Dinsdag in Baarn (5 september 1944)
  • Opnames van vertrekkende Duitsers bij de Ortskommandantur (Baarnsch Lyceum)
  • Centrale keuken bij de Gasfabriek
  • Schuilplaats in de tuin van professor Rotgans aan de Eemnesserweg
  • Beelden van verzetsleider en dierenarts Jaap van der Grift
  • Duitsers die met gestolen goederen naar huis vertrekken
  • Intocht geallieerde pantserwagens en feestende mensen
  • Intocht Polar Bears in Baarn
  • Intocht geallieerden in Hilversum, o.a. bij de Vituskerk, AVRO gebouw en Hof van Holland
  • De weg van Baarn naar Hilversum waar bomen gekapt waren in 1944
De tweede helft van de film bevatten opnames in andere delen van Nederland met name Arnhem, Elst, Eindhoven. Ook de aankomst van de koninklijke familie terug in Nederland en nog veel, heel veel meer. Echt de moeite waard om het te bekijken.


Dit stukje heb ik gisteren (19 april) geschreven om vandaag (20 april) te publiceren. Karla Roskamp mailt me net dat Frits Thors vandaag is overleden. Bizar...


Eric van der Ent

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

Dit is uw geschenk als u ons steunt


Volgend jaar bestaat Groenegraf.nl alweer tien jaar! Dat willen we natuurlijk niet ongemerkt voorbij laten gaan. We zijn al druk aan het sparen om allerlei activiteiten te kunnen organiseren. Daarom zijn we op zoek naar donateurs. Speciaal voor deze gelegenheid hebben we leuke aanbieding. Als u nu donateur wordt (eenmalig of jaarlijks) en u stort minimaal 10 Euro op ING bankrekeningnummer: 6122124 t.n.v.
Stichting Groenegraf.nl, Baarn dan ontvangt u gratis deze prachtige reproductie van een kaart (plattegrond) van Baarn en Soestdijk uit 1929 in A1-formaat (ca. 85 x 60 cm), winkelwaarde € 12,50.



Ik heb bij het maken van de foto een pen op de kaart gelegd zodat u kunt inschatten hoe groot de plattegrond is. Wilt u ons steunen? Maak het geld dan nu over. Het aantal beschikbare kaarten is beperkt dus wees er snel bij!

Mail wel even uw adres zodat ik weet waar ik uw kaart naartoe kan sturen!
Alvast bedankt. We gaan volgend jaar samen met u vieren!
















Eric van der Ent

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

zaterdag 19 april 2014

Baarnsche Boswandeling

Staatsbosbeheer en Eethuys-Café De Generaal hebben de bestaande wandelroute door het Baarnse Bos in een nieuw jasje gestoken. Of misschien beter gezegd, in een oud jasje! Want de boswachter van Staatsbosbeheer, Stefanie Jegerings, heeft een aquarelschildering gemaakt van de wandeling langs alle bezienswaardigheden in dit eeuwenoude bijzondere bos. Naast een beschrijving van de Troon, de Grote Kom, de Ganzenvoet, de berceaus, etc. is ook een deel van het reglement van 1860 op de achterzijde vermeld, waarin onder meer staat dat passanten Hare Majesteit niet mogen aankijken bij een toevallige ontmoeting in het bos.

Op zondag 27 april geeft de boswachter een persoonlijke rondleiding en voert zij de bezoekers mee door de tijden van weleer. De wandeling start om 14.00 uur en reserveren is niet nodig. Alleen op deze dag ontvangt men bij Eethuys-Café De Generaal de wandelkaart van €2,50 voor slechts €1,00. Daarnaast is er nog een speciaal wandelpakket samengesteld voor twee personen. Voor €7,50 ontvangen de wandelaars de handgeschilderde wandelkaart in een speciaal vormgegeven Koninklijke enveloppe die gevuld is met twee koffie- of theemunten, twee chocolade naaldjes van Chocolaterie Hendricksen en een oude ansichtkaart van het Baarnsche Bosch voorzien van een postzegel van onze Koning Willem Alexander. Want als een wandelaar het Baarnse Bos eenmaal op deze manier heeft verkend, is het leuk vrienden of familie een kaartje te sturen vanuit Vorstelijk Baarn.

Een deel van de opbrengst komt ten goede aan het onderhoud van het Baarnse Bos. Want ook in de toekomst wil Staatsbosbeheer deze historische en Koninklijke plek in goede staat houden voor de vele bezoekers uit Baarn en de regio.

De wandeling is te volgen aan de hand van de oranje paaltjes. De losse wandelkaart en het speciale wandelpakket zijn verkrijgbaar bij Eethuys-Café De Generaal tevens begin- en eindpunt van de wandeling. U kunt uw auto gratis parkeren.

Eric van der Ent

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op  Facebook en Twitter

donderdag 17 april 2014

Baarn als Woonplaats deel 2

Woont ge in Nederland, maar overweegt ge om een of andere reden verandering van woon­plaats, hebt ge het plan u in Nederland te vesti­gen en verkeert ge nog in twijfel omtrent de plaats. waar ge u zult nederzetten, maakt ge plannen om uw vacantie door te brengen. Zo begon Broekhuyzen zijn pleidooi om in Baarn te komen wonen in deel 1. Nu het tweede deel van zijn pleidooi:
We zeiden u reeds: de belastingen zijn laag in Baarn en zeer laag in verhouding tot alle geriefelijkheden, welke een zorgzaam gemeentebestuur den inwoner biedt. Op de vermogenbelasting worden geen gemeentelijke opcentengeheven, op de personeele belasting van 70 tot 110, op grondbelasting 80 opcenten voor gebouwde en 20 opcenten voor ongebouwde eigendommen, terwijl ook op de autobelasting (personeele belasting) door de gemeente geen opcenten geheven worden.

Laanstraat hoek Oranjestraat
Een volgende aangelegenheid, die voor een gezin van buitengewoon groot belang kan zijn is het onderwijs. Nu dit is in Baarn wel heel goed verzorgd, niet alleen door de gemeentelijke overheid, maar ook door particulieren. Om te begin­nen met het fröbelonderwijs heeft Baarn een openbare, een christelijke en een katholieke school voor voorbereidend onderwijs, lager on­derwijs wordt gegeven op vijf gemeentelijke. 4 christelijke en 2 katholieke scholen en op de school voor neutraal bijzonder onderwijs, uitge­breid lager onderwijs geven één gemeentelijke, twee christelijke en één katholieke school. Voor­bereidend hooger en hooger onderwijs kan men volgen aan het Baarnsch Lyceum, dat omvat: a. een gymnasium. b. een mathematisch-physische en c. een litterair-economische H.B.S. welke laatste veel overeenkomt met een hoogere han­delsschool.

Baarns Lyceum sinds 1919
























Ten slotte is Baarn nog een driejarige handelsavondschool rijk, waar les gegeven wordt in Nederlandsch, Engelsch en Duitsch met de handelscorrespondentie in die talen, in boek­houden, machineschrijven, stenografie, handels­rekenen, handelsaardrijkskunde, handelskennis en handelsrecht. Ge ziet het, ge kunt te kust en te keur gaan en, hebt ge kinderen, die een acade­mische opleiding wenschen, welnu, Utrecht is vlakbij en een spoorabonnement daarheen is niet duur. Degene onder onze le­zers. die voor korten of langen tijd tijdelijk in Baarn komen, en die van hun rust willen genieten, zonder de beslommeringen van een eigen huishouding, verwijzen wij naar het groot aantal goede hotels en pensions, waarvan zeer vele naar de meest moderne eischen zijn ingericht. Zij, die de voorkeur geven aan de inrichting van een eigen "home", vinden woningen te huur in alle prijzen, terwijl voor hen die zich de weelde willen permitteeren van een eigen huis, groote en kleine woningen met groot of klein erf te koop zijn voor billijken prijs (van f 3.50 tot .f 6.- per vier­kanten meter) grond beschikbaar is in rustig en mooie omgeving.

Het spreekt vanzelf dat een goed ingerichte gemeente als Baarn, gas en electrisch licht heeft. Voor het eerste is de prijs 9 cts. per M ³, voor 't tweede 23 cts. per K.W.U" terwijl voor beide een contract kan worden gesloten met vastrecht­tarief. Baarn is opgenomen in den Rijkstelefoon­dienst; het kantoor is dag en nacht geopend, ook des Zondags. De aansluitingskosten bedraqen f 36.- per jaar, terwijl de prijs per aangevraagde aansluiting 2 1/2 cts. is.

Ofschoon wij gaarne voor u hopen, dat ge zoo weinig mogelijk een dokter zult noodig hebben in ons gezonde dorp, is het toch een geruststelling te weten, dat steeds goede medische hulp is te verkrijgen, ook op specialistisch gebied, n.l. voor ooq-, neus-, keel- en zenuwziekten. Drie tand­artsen verleenen hulp voor mondhygiëne, ter­wijl Baarn ook enkele inrichtingen voor massage rijk is. En "last not least". kan onze gemeente bogen op een goed geoutileerd ziekenhuis, waar­in ook gelegenheid is voor diathermie- en hoogte­zonbehandeling. Dit ziekenhuis is geheel naar de eischen des tijds ingericht, met volledige Rönt­gen-installatie en chirurgische behandeling. Een wijkverpleging verleent in geval van ziek­ten uitstekende hulp tegen een billijk tarief.
Wilt ge het genot smaken van een weldoend bad. Welnu, ook in dat opzicht kan Baarn alles bieden. Een  modern badhuis met soorten badkuipen in het centrum der gemeente staat ’t heele jaar voor u open (zeer billijke tarieven), terwijl in den zomer twee keurig ingerichte zweminrichtingen (waarvan één een kostelooze) uw verlangen naar de zwemsport ten volle kunnen bevredigen.In de onmiddellijke nabijheid is een bootenhuis, de verzamelplaats van alle liefhebbers van roei-, zeil- en motorbootsport.
Musis Sacrum


Ook voor uw geestelijke ontspanning wordt in Baarn uitstekend gezorgd. Sinds enkele jaren is onze gemeente een schouwburg rijk, waarop menige groote gemeente niet zonder reden jaloersch is. Als we u zeggen, dat het tooneel, dat gebouwd werd naar de aanwijzingen van Eduard Verkade, even groot is als dat van den Stadsschouwburg te Amsterdam, zult ge uw aan­vankelijke gedachte aan een "dorpsschouwburg" wel laten varen. Dit gebouw "Musis Sacrum'' wordt geheel "con amore" beheerd door een drietal heeren, die er eer in stellen te zorgen, dat er slechts kunst van het beste gehalte wordt voorgezet aan het publiek. De abonnementsvoorstellingen (acht per seizoen) zijn steeds uitverkocht, terwijl ook de Zondag-middagconcerten zich in een stij­gende belangstelling mogen verheugen. Daar­naast worden gegeven opvoeringen van operette' s, avonden van "kleine kunst" etc. Kortom, voor hen, die van tijd tot tijd eens "iets anders willen", wordt op afdoende wijze gezorgd. Dat er in Baarn overvloedige gelegenheid is tot het maken van buiten­gewoon mooie wandelingen, behoe-ven wij u zeker niet te zeggen. Maar dat Baarn een uitgebreid net heeft van uitstekend onderhouden rijwielpaden, kondt ge moeilijk vermoeden. Toch is dit zoo. De rijwielpaden van de ver­eeniging Gooi- en Eemland en U.M.O. stellen u in staat een groot deel van de bosschen en heidevelden van Utrecht en het Gooi te doorkruisen, zonder daarbij gebruik te maken van de meer of minder drukke verkeers­wegen. Zonder angst of vrees kunt ge uren en uren genieten van de gezonde beweging op uw rijwiel en van de mooie na­tuur, waardoor uw pad u voert. 

 
De weg bij Groeneveld is aanmerkelijk breeder geworden
Zijt ge liefhebber van andere takken van sport: ten­nissen, paardrijden, hengelen, voet- of korfbal. gymnastiek, kegelen, schaken, dammen, ge kunt aan dat alles hier uw hart ophalen. Zoowel voor dames als voor heeren is Baarn een gelegenheid rijk. waar men zijn kennissen geregeld kan ontmoeten en de middagen onder aangenamen kout of onder ‘t leggen van een kaartje kan door­brengen. Te Baarn zijn vele goed ingerichte winkels, zoodat men niet naar elders behoeft te gaan om zijn inkoopen te doen. Van gemeente­wege is men thans begonnen de winkelstraten te moderniseeren, waardoor de gezelligheid van het winkelen niet weinig wordt bevorderd, terwijl de winkeliers zich beijveren door 'n groote keuze en een voorkomende behan­deling, hun clienten tevreden te stellen.
 
Aldus de Voorzitter van V.v.V. "Baarnse Bloei",

BROEKHUYZEN

in maart 1932


Leen Bakker
Geplaatst door L.J.A.Bakker




Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter