vrijdag 4 september 2015

Als stenen kunnen praten... Stoomwasscherij Eemland

door Ans van Egdom


De voormalige ijsfabriek aan de Heemskerklaan, later wasserij Eemland
Tegenwoordig is in het pand op de Heemskerklaan 21, Bureau Tandzorg gevestigd. Maar op de gevel staat toch nog steeds de tekst BAARNSCHE IJSFABRIEK. De ijsfabriek werd opgericht in 1912. Daarna kwam er voor korte tijd een margarinefabriek in het gebouw en later werd het in gebruik genomen als wasserij . De moeder van Feico Bleijerveld, Janna, werkte voor  August Janssen in een badhuis in de Spoorstraat. Zij kon een opleiding volgen voor fijnwassen en fijnstrijken. Maar ook schoonmaken en thuiswassen deed ze. In 1927 nam zij samen met haar man het besluit om het pand aan de Heemskerklaan te kopen. Daar begonnen ze toen Stoomwasscherij Eemland.  Het werd een echt familiebedrijf, want ook Feico Bleijerveld en zijn broer gingen daar werken. De wasserij bleef tot 1999 in bedrijf.  

De ijsfabriek

Op de gevelsteen op het gebouw aan de Heemskerklaan staat het nog BAARNSCHE IJSFABRIEK.
Het is nu bijna niet meer voor te stellen, maar vroeger werd er 's winters ijs, om producten te koelen, uit de grachten bij Kasteel Groeneveld gehaald en bewaard in de ijskelder. Vijf heren: Jongh, v.d.Bergh, Zeiler, Verbeek en Charisius besloten op 26 november 1912 tot de oprichting van een ijsfabriek waar het ijs door machines gemaakt kon worden. Al in 1913 werd dit nieuwe pand, ontworpen door architect Herman Onvlee, in gebruik  genomen.

Eén van de private wasserijtjes in Baarn
De ontwikkeling stond echter niet stil en de ijsfabriek was op een gegeven moment niet rendabel meer. Er kwam kort een margarine fabriek en in 1927 werd het pand verkocht aan de vader en moeder van Feico Bleijerveld die daar de STOOMWASSCHERIJ EEMLAND  begonnen.
Hoe dat zo kwam? De tantes van Feico werkten bij August Janssen in een badhuis in de Spoorstraat tegenover de Hervormde School. Hij had wel een baantje voor hun zus Janna, de moeder van Feico. Zij hield het badhuis schoon en waste de handdoeken. August Janssen zorgde ervoor dat zij een opleiding kreeg in fijnwassen en fijnstrijken. Zij kreeg een baan in een wasserij in Utrecht, maar haar andere werk, schoonmaken en thuiswassen, ging ook door. Omdat het teveel werd, kwam het besluit om een stoomwasscherij te beginnen.

Geld was er niet, dat werd van verschillende mensen geleend en later in gedeelten terug betaald.
Daar ging het anders aan toe dan tegenwoordig. Er werden bijvoorbeeld ook losse boorden gewassen en gesteven. De grote lakens van de rijke mensen in Baarn hadden een familiewapen die de moeder van Feico met kleine strijkboutjes streek. Deze strijkboutjes werden op een, met kolen of hout gestookt,  kacheltje verwarmd.

Het bleef moeilijk om aan goed personeel te komen. De broer van Feico moest naar Indië, maar toen dat niet doorging kwam hij bij zijn ouders in de wasserij werken. Ook Feico nam na 26 maanden diensttijd dat besluit. Later namen zij samen de wasserij van hun ouders over. Het was 6 dagen in de week hard werken, want ook de was moest gehaald en gebracht worden. Eerst met een bakfiets, later kwam er een bestelwagen.

Feico en zijn broer Andries met hun ouders op het dakterras van de wasserij
Feico vertelt dat zijn vader en moeder boven de wasserij woonden en dat hij en zijn broer daar ook zijn geboren. Toen hij trouwde heeft zijn vader een stuk grond naast de wasserij gekocht en daar een huis laten bouwen. Zelf is Feico toen boven de wasserij gaan wonen.
In 1999, hij was toen bijna 65, kwam er een brief van de Gemeente dat bedrijven Baarn uit moesten. Samen met zijn broer is toen het besluit genomen te stoppen. Met documenten en foto's, ook uit het familiealbum van Feico Bleijerveld, krijgt u een kijkje achter de schermen van Stoomwasscherij Eemland.

Deze uitzending is gemaakt door: Jan Andries Smit, Paul van der Laan, Eric van der Ent en Ans van Egdom.

"ALS STENEN KUNNEN PRATEN" is van zaterdag 5 september t/m 12 september te zien op RTV Baarn via de stream op www.rtvbaarn.nl, YouTube en Facebook of via het digitale pakket van Ziggo kanaal 42.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

woensdag 2 september 2015

Een nieuwe Koninklijke trein in 1901

de nieuwe koninklijke trein in 1901
Prins Hendrik (1820-1879), zoon van Koning Willem II en toenmalig ambachtsheer van Paleis  Soestdijk, was één van de rijkeren in deze gemeente. De prins was erg op Baarn gesteld. Zo schonk hij aan de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM) grond voor de spoorweg: aanleg Amsterdam-Amersfoort, op voorwaarde dat Baarn halteplaats zou worden voor treinen  naar en van Amsterdam. Deze eis werd ingewilligd.


De Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM) en de Staatsspoorwegen (SS) besloten in 1901 aan koningin Wilhelmina en prins Hendrik een Koninklijke trein aan te bieden. Na vruchteloze verkenningen in het buitenland kwam men toch uit bij de firma Beijnes, die uiteindelijk een trein van vier rijtuigen fabriceerde: een bagagerijtuig, een keukenrijtuig en salonrijtuigen voor elk van de twee echtelieden. Later werd nog een vijfde rijtuig toegevoegd. Het komt maar heel weinig voor, dat de gehele trein in dienst wordt gesteld.
Het salonrijtuig



H.M. de Koningin houdt ervan op haar gewone, niet officiële reizen in Nederland gebruik te maken van het salonrijtuig, dat eenvoudig doch comfortabel is ingericht. Behalve den salon vindt men in dit rijtuig het slaapvertrek van de Koningin en tevens die van Z.K.H. Prins Hendrik. Ten behoeve van H.K.H. Prinses Juliana is thans een aparte slaapvertrek gebouwd, welke ondanks z'n eenvoud een keurige indruk maakt. 

Het slaapvertrek van HKH Prinses Juliana

Het restauratierijtuig
Het restauratierijtuig bestaat één groot vertrek met in het midden een mooie lange tafel met stoelen. Aan den achterkant is een buffet geplaatst. De buffetopening wordt wanneer ze niet in gebruik is, gecamoufleerd door een spiegel. De onderstellen der rijtuigen zijn aangepast aan de afmetingen van der buitenlandse spoorlijnen. Later werd nog een vijfde rijtuig aan toegevoegd.







Leen Bakker

Geplaatst door L.J.A.Bakker
 


http://ljabakker.magix.net/website



http://www.grijsvuur.nl

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter








maandag 31 augustus 2015

Nieuwe rubriek over de geschiedenis van Baarn

Een samenwerking tussen de Historische Kring Baerne en Stichting Groenegraf.nl


In de afgelopen jaren bent u eraan gewend geraakt dat in de Baarnsche Courant geregeld gepubliceerd wordt over de geschiedenis van ons mooie Baarn. Veel van deze publicaties werden verzorgd door de Historische Kring Baerne en Stichting Groenegraf.nl. Eric van der Ent van Groenegraf.nl heeft in ruim drie jaar tijd maar liefst 83 verhalen voor de krant verzorgd. Zijn tweewekelijkse rubriek ‘Verhalen uit het Groene Graf’ wordt zeer goed gelezen en gewaardeerd. Toch komt er een einde aan deze serie. Het verhaal over speelgoedkoning Benning uit de Spoorstraat dat onlangs in onze krant te lezen was, is het laatste verhaal uit deze serie.

Ed Vermeulen, Eric van der Ent en Cees Roodnat, auteurs van de nieuwe rubriek in de
Baarnsche Courant. (Foto: Bob Awick)

Liefhebbers van verhalen over het ‘oude’ Baarn hoeven echter niet te treuren. De serie ‘Verhalen uit het Groene Graf’ stopt weliswaar, maar er komt een gloednieuwe rubriek voor in de plaats. Deze rubriek zal ‘Vandaag is morgen alweer gisteren’ gaan heten. Voor de inhoud zal de Historische Kring Baerne samen met Stichting Groenegraf.nl zorg dragen. Drie enthousiaste auteurs zullen hun krachten bundelen t.w. Cees Roodnat en Ed Vermeulen, twee vrijwilligers van de Historische Kring Baerne, en Eric van der Ent van Stichting Groenegraf.nl. Trouwe volgers van www.groenegraf.nl zullen weten dat Ed Vermeulen in de afgelopen jaren al regelmatig schreef voor deze website. Cees, Ed en Eric zullen, elk op hun eigen manier, afwisselend hun oud Baarnse verhaal voor de rubriek gaan schrijven.

In de verhalen zal telkens aan de hand van actuele gebeurtenissen in Baarn teruggekeken worden naar vroeger. Steeds zullen er bruggetjes van het heden naar het verleden gelegd worden. Een leuke manier om de geschiedenis te koppelen aan het heden.  Het trio Roodnat, Vermeulen en Van der Ent staat te popelen om hun (oud) Baarnse verhalen met u te delen. Zij kunnen putten uit de uitgebreide digitale collectie van Stichting Groenegraf.nl, de enorme verzameling gegevens, beeldmateriaal en kennis van de Historische Kring Baerne en natuurlijk hun eigen herinneringen. De inspiratiebronnen zijn onuitputtelijk want: ‘Vandaag is morgen alweer gisteren’. En zo is het!

Het eerste verhaal in de nieuwe serie zal op 7 september in de Baarnsche Courant verschijnen, daarna elke drie weken, telkens in de krant van maandag. 

Meer informatie vindt u op www.historischekringbaerne.nl en www.groenegraf.nl.

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

zaterdag 29 augustus 2015

"Ons Honk" op Lage Vuursche


In augustus 1935 had de jeugdclub "Rivieren- en Dichterswijk" te Utrecht met de kinderen hun jaarlijkse uitstapje gemaakt, dat ditmaal ten doel had "Ons Honk" op de Lage Vuursche. In een uitgelaten stemming troffen wij er het gehele gezelschap, gezeten aan lange tafels aan.

Nou, dat gaat er in als klokspijs! Zo'n helen dag in bos en hei, dat geeft iemand een honger als een paard, om van de dorst nog maar niet te spreken. Gelukkig is er goed voor de inwendige mens gezorgd, daar kan men zich hier van overtuigen.


De jongens en meisjes verveelden zich op hun uitstapje naar de Lage Vuursche allerminst! Er werden tal van leuke spelletjes gedaan, en toen de meisjes een aardige rijdans gingen maken, was de fotograaf er als de kippen bij om daar een foto van te nemen.

Volgens de fotograaf was dit het mooiste plekje in de Vuursche.
Wie kent niet de geschiedenis van Ons Honk in de Lage Vuursche ?
Een korte terugblik. In 1934 kocht het Nivon haar 2e Natuurvriendenhuis, wat de naam meekreeg “Ons Honk”.
Dit (bedevaarts)-oord werd in 2000 na 65 jaar van de hand gedaan. Na vele jaren van verliezen op de exploitatie zag niemand binnen het Nivon het meer zitten om er nog iets van te maken. Daarom nam het bestuur van het Nivon het besluit tot verkoop aan de toenmalige secretaris van de Beheercommissie van "het Koos Vorrinkhuis" gelegen aan de Koudelaan no: 16 te Lage Vuursche.

 "het Koos Vorrinkhuis"


Leen Bakker

Geplaatst door L.J.A.Bakker




http://www.grijsvuur.nl

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter


woensdag 26 augustus 2015

Uitnodiging 10 jaar groenegraf.nl


Locatie: 

Eethuys-Café "De Generaal", Lt. Gen. Van Heutszlaan 5 in Baarn


Tijdstip: 

Zaterdag 3 oktober 2015, van 10.30 uur tot 12.00 uur


Het zal u niet ontgaan zijn. Dit jaar bestaat groenegraf.nl tien jaar. De tijd vliegt! In oktober is het tien jaar geleden dat de domeinnaam groenegraf.nl werd geregistreerd. Sindsdien is er veel gebeurd. In 2005 begonnen we met de publicatie van gegevens van personen begraven in Baarn, maar inmiddels is dat maar een bescheiden maar belangrijk gedeelte van de inhoud die op onze site te bekijken is.

De trouwe bezoeker van de site weet het wel. Naast de begraafplaatsgegevens zijn nu ook duizenden oude portretfoto's van oude Baarnaars en Eemlanders te vinden. Heel veel oude foto's van Baarnse middenstanders en boerenbedrijven. Oude krantenberichten uit de regio en heel veel oude Baarnse verhalen zijn op onze site te vinden. Maar we publiceren niet alleen op de website. Ook in de Baarnsche Courant vindt u onze twee-wekelijkse rubriek 'Verhalen uit het groene graf' en de wekelijkse rubriek 'Baarnsch Geheugen'. Bovendien zijn er verschillen boeken en boekjes door onze stichting uitgegeven. Van het boekje Baarnaars en Barinezen zijn maar liefst 1000 exemplaren verkocht.

Het jubileumjaar 2015 hebben we ingeluid met een compleet vernieuwde website. Ongeveer 500 tot 600 unieke volgers bezoeken dagelijks de site. Voor onze nieuwsbrief hebben ruim 1800 volgers zich geregistreerd en bijna 500 volgers hebben zich ingeschreven om onze verhalen in ons weblog per email te ontvangen. U bent geïnteresseerd in online lokale geschiedenis, dat blijkt.

In de loop der jaren hebben we een flinke groep enthousiaste vrijwilligers opgebouwd die zich inzetten om te inhoud van de site up-to-date te houden en de databases dagelijks met nieuwe (en oude) gegevens te vullen. Zonder hen zou Stichting Groenegraf.nl niet kunnen bestaan.

Tijdens onze presentaties dit jaar in ons dorp, met Koningingsdag, de Berkenfair en later dit jaar op het Cultureel Festival in de Pekingtuin hebben we al een beetje voor Sinterklaas gespeeld en mooie grote posters met een oude afbeelding van de Laanstraat uitgedeeld. In oktober dit jaar, als we echt tien jaar bestaan, doen we er nog een schepje bovenop. Wij nodigen dan al onze vrienden, volgers, vrijwilligers en geïntresseerden uit om bij Eethuys-Café 'De Generaal' een kopje koffie of thee te komen drinken. Lekker met een kleine traktatie. Geen groot programma, gewoon een gezellig samenzijn. U bent dus allemaal van harte uitgenodigd. Schrijf de dag in uw agenda!

Namens alle vrijwilligers van Stichting Groenegraf.nl

Eric van der Ent


Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

Cadeaus zijn niet nodig. Als u toch iets wilt doen, steunt u dan onze stichting met een kleine donatie:
Knab Bank, rekening nummer IBAN: NL70 KNAB 0725 0657 88 t.n.v. Stichting Groenegraf.nl