dinsdag 3 mei 2016

Dr. Samuel Meihuizen, oorlogsslachtoffer

In juni 2012, werd ik gebeld door mevr. P. Wildervanck de Blécourt uit Baarn. Ze vertelde me de levensgeschiedenis van Dr. Samuel Meihuizen, een verhaal dat moet worden vastgelegd om het vreselijke gebeuren dat zich in Baarn afspeelde niet te vergeten. En om ervoor te zorgen dat zijn naam niet wordt vergeten…
Dr. Samuel Meihuizen
Samuel Meihuizen werd in Soerabaja, Nederlands-Indië, geboren op 16 juli 1878 als zoon van Samuel Meihuizen en Henriëtte Philippine Hofland. Vader Samuel werkte als geneesheer in Soerabaja. Zoon Samuel zou in de voetsporen treden van zijn vader, net als zijn oudere broer Pieter Willem en jongere broer Frederik Hendrik. Sam studeerde in Delft af in de Indologie, een wetenschappelijke cultuur- en talenstudie. Zijn Indische loopbaan begon hij als ambtenaar der algemene secretarie in het toenmalige Buitenzorg op West-Java. Nadat hij de rang van hoofdcommies verworven had, studeerde hij van 1909 tot 1914 geneeskunde in Utrecht. In april 1914 werd hij benoemd tot gouvernementsgeneesheer in Weltevreden, een voorstad van de voormalige hoofdstad Batavia op Java. Ruim tien jaar later bekwaamde hij zich als tandarts, waarvoor hij studeerde aan de universiteiten van Utrecht, Berlijn en Freiburg.
Dr. Samuel Meihuizen
Op 8 november 1900 was hij getrouwd met Ariëtte Koolemans Beijnen, naast vier zoons de enige dochter van de legerofficier en historicus Gijsbertus Johannes Willem Koolemans Beijnen en Cornelia Adriana van den Bergh. Uit het huwelijk waren tussen 1904 en 1918 zeven kinderen geboren: Barbara, Ariëtte, Suze, Samuel, Gijsbertus, Jannetje en Sijtse. Enkele jaren voor de Tweede Wereldoorlog, in 1933, vestigde Samuel zich met zijn gezin aan de Dalweg nummer 10 in Baarn om daar met enthousiasme als arts en tandarts aan de slag te gaan.

In deze periode maakte hij kennis met nieuwe opvattingen omtrent het endocriene stelsel, dat bestaat uit klieren die stoffen afgeven ten behoeve van lichamelijke functies. Zoals de alvleesklier, die het hormoon insuline produceert dat het suikergehalte van het bloed bepaalt. De verheugende resultaten die hierin behaald werden, hielden zijn belangstelling gevangen. Het zou hem later, in de oorlog, goed van pas komen…
Ariëtte Koolemans Beijnen
In 1940 brak die vreselijke tijd aan. De Duitse onderdrukking en de Jodenvervolging waren uiteraard ook in Baarn merkbaar. Door de oorlog werd het moeilijk om aan medicijnen te komen. Zelfs voor hem als arts waren er onvoldoende mogelijkheden om medicamenten te verkrijgen o.a. voor zijn vrouw, die zwaar suikerpatiënt was en insuline nodig had. Maar Samuel ging niet bij de pakken neerzitten en kocht op verschillende markten in de omgeving alvleesklieren om daarvan de voor Ariëtte zo noodzakelijke insuline te maken. Als menslievend persoon, die erom bekend stond dat hij zich inzette voor de armen, was de Jodenvervolging Samuel een doorn in het oog. En dat deed hem ertoe besluiten om zes joodse onderduikers in huis te nemen. Door zijn vele contacten met patiënten en andere inwoners van Baarn en met hun hulp was hij in staat te voorzien in het levensonderhoud van de onderduikers.
Kamp Mauthausen

Eind 1944 betrapte Samuel één van zijn onderduikers op het stelen van brood uit de voorraadkast. Dit voorval was voor hem onvergeeflijk en de dief werd onmiddellijk het huis uitgezet. De uitgezette onderduiker begaf zich regelrecht naar de ‘Ortskommandant’. Onder de voorwaarde dat hij van vervolging gevrijwaard werd, verried hij Samuel Meihuizen en diens vijf overige onderduikers...
Kamp Mauthausen, waar de gevangenen tewerk
werden gesteld om graniet te winnen
Toen dokter Meihuizen die dag thuis kwam van zijn ronde, kreeg hij de schrik van zijn leven: z’n huis was verlaten! Zijn vrouw en de ondergedoken joden bleken opgepakt te zijn door de ‘Sicherheitspolizei’! Toen Samuel daarop zelf naar de ‘Ortskommandant’ stapte, werd ook hij vastgenomen. En, terwijl Ariëtte weer in vrijheid gesteld werd, werd Samuel uiteindelijk gedeporteerd naar het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen. Kamp Mauthausen lag in een gebied met aanwezigheid van graniet en gevangenen werden tewerkgesteld voor de winning ervan. De verblijfs- en arbeidsomstandigheden waren zeer slecht en mishandeling, straf, ziekte en honger bepaalden het beeld van alledag. Gevangenen werden doodgeslagen, opgehangen of doodgeschoten. Zieke gevangenen liet men bevriezen, verhongeren of ze werden gedood met fenolinjecties of gifgas. Een overlevende van het kamp vertelde later dat dokter Meihuizen er nog zoveel mogelijk geholpen heeft …
Overlijdensbericht Ariëtte
Koolemans Beijnen
Op 6 maart 1945, dus kort voor de bevrijding, stierf Samuel in gevangenschap aan ‘een kortdurende koortsende ziekte bij de versleping van het ene kamp naar het andere’. Echtgenote Ariëtte Koolemans Beijnen overleefde de oorlog, maar door haar suikerziekte en de ontberingen van de oorlog was haar gezondheid ernstig verzwakt. Op 25 augustus 1947 overleed ze in Amersfoort op 68-jarige leeftijd.

In mei 1947 werd op het Stationsplein het Baarnse Vrijheidsmonument officieel overgedragen. En op 29 oktober 2001 onthulde prins Bernard een plaquette aan de rechterzijde van het monument met de namen van de Baarnse inwoners die in de Tweede Wereldoorlog hun leven ‘gaven’ voor onze vrijheid. Ook Samuel Meihuizen wordt op deze plaquette vermeld.

Sinds 1960 ligt in de hal van de ingang van Binnenhof 1a van de Tweede Kamer der Staten Generaal de ‘Erelijst van Gevallenen 1940-1945’. Deze lijst bevat de namen van degenen die in de Tweede Wereldoorlog als militair of als verzetstrijder/ster voor het Koninkrijk der Nederlanden zijn gevallen. Iedere dag wordt door een medewerker van de Tweede Kamer een pagina omgeslagen, zodat voor het publiek nieuwe namen te zien zijn. Ook Samuel Meihuizens naam is als verzetsstrijder in deze erelijst opgenomen.
Dalweg 10 in Baarn, de brand in 1971
Het huis aan de Dalweg nummer 10 in Baarn, waar dokter Meihuizen woonde en zijn praktijk had, is inmiddels verdwenen. Het pand bevond zich destijds recht tegenover de d’ Aulnis de Bourouilllaan en het stond al op de nominatie om gesloopt te worden. Op 11 augustus 1971 werd er door vandalen brand gesticht in de woning.

En zo eindigt het verhaal over dr. Samuel Meihuizen, die moest betalen met zijn leven voor de hulp aan anderen. Ik hoop, o.a. door deze publicatie, dat zijn naam in onze herinnering zal blijven voortleven.
Met dank aan mevr. P. Wildervanck de Blécourt, Baarn, voor het idee om dit verhaal te publiceren en het verstrekken van informatie over dr. Samuel Meihuizen.
Een in memoriam in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde is tevens een belangrijke bron geweest.
De foto van Dalweg 10 is afkomstig van dhr. R.F.F. van den Brink uit Baarn.
Eric van der Ent






Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

maandag 2 mei 2016

Herinneringen aan Santvoort (1)

door Eric van der Ent



U denkt misschien Santvoort? Gaat het hier niet over de geschiedenis van Baarn en haar inwoners? Wel, Santvoort is Baarn. Het is een klein volksbuurtje aan de Zandvoortweg. Vroeger waren daar straten als Hanensteeg, Dijkweg, Johannalaan, Dallaan, Zandvoortlaan, Verlengde Dalweg te vinden. Nu vindt u er straten als Goudenregenlaan, Elzenlaan, Populierenlaan, Essenlaan, Eikenweg, Beukenlaan en Berkenweg. Straten zijn dus verdwenen of omgedoopt. Een deel van de oude buurt is gesaneerd en er is een nieuwbouwwijk voor in de plaats gekomen. Ik ben opgegroeid in de Elisabethstraat, die voordien Hanensteeg heette. Een kleinstukje is er nog van over en dat stukje heet nu Populierenlaan. Mijn ouders, Dirk en Thea van der Ent woonden na hun trouwen op zolder bij mijn overgrootouders, Gradje en Teunis Koenen, naast Luijer de lompenhandel.




Zelf heb ik prachtige herinneringen aan deze buurt, maar later hoorde ik van verschillende mensen dat ze altijd met een boogje om het buurtje heen liepen. Er gebeurde nog wel eens wat. Er woonden wat figuren die wel eens te diep in het glaasje keken en dan de boel op stelten zetten. Ik was te jong om me dat te beseffen. In mijn herinneringen waren het allemaal gezellige mensen die saamhorig waren en elkaar hielpen als er stront aan de knikker was. Bij mooi weer werden stoelen naar buiten gezet en zat men bij elkaar op straat. Gezellig! Geld had men niet, maar dat mocht niet deren.

Thea van der Ent-de Ruiter
In 1970 werd een groot deel van de wijk gesaneerd. Huizen aan de Elisabethstraat, Johannalaan en Dijkweg gingen plat en een nieuwe buurt kwam ervoor in de plaats. Ik was zelf nog maar een jong knaapje, dus mijn herinneringen aan het oude buurtje Santvoort zijn maar beperkt. Mijn moeder, Thea van der Ent-de Ruiter, heeft die tijd veel bewuster meegemaakt. Voor ons heeft ze haar herinneringen op papier gezet en op deze plek zullen die herinneringen regelmatig gedeeld gaan worden. Het zijn hele persoonlijke herinneringen, vaak over gebeurtenissen in het eigen gezin, maar u krijgt een goed beeld van hoe het er in die tijd aan toeging.




Vanaf 9 mei kunt u de verhalen van Thea over het buurtje Santvoort lezen op onze site.

zaterdag 30 april 2016

Wie, Wat, Waar: Prinses Julianaschool


Speurder, de speurhond van Groenegraf.nl
Vandaag is een nieuwe uitzending in de rubriek Wie, Wat, Waar? bij RTV Baarn gestart. De rubriek is een samenwerking met Stichting Groenegraf.nl. U kent inmiddels onze speurhond "Speurneus". Tijdens de uitzending van de rubriek Wie, Wat, Waar? graaft Speurneus telkens een foto van Groengraf.nl op. Wij hopen dan dat de kijkers van RTV Baarn en de volgers van Groenegraf.nl de vragen die we hebben over de foto kunnen beantwoorden.








Op deze foto is vermoedelijk de Openbare School aan de Eemnesserweg in Baarn te zien, later omgedoopt tot Prinses Julianaschool. Dit is niet het gebouw dat er nog steeds staat en dat nu tot appartementen is omgebouwd. Nee, op deze plek is in 1932 een nieuw schoolgebouw gebouwd. En dat gebouw staat er nog steeds.
We hebben echter reacties gekregen van mensen die schreven dat dit niet het eerste gebouw was, omdat dat oorspronkelijke gebouw een aantal verhogingen had, die niet op deze foto te zien zijn. We hopen dus dat er mensen zijn die ons meer over dit gebouw kunnen vertellen. Is dit de oorspronkelijke openbare school aan de Eemnesserweg? Op de foto zijn mensen uit het Leger des Heils te zien. Zijn dat personen van de afdeling Baarn?

Wat we precies willen weten leest u op onze site via deze link, of bekijkt u op RTV Baarn. De uitzending blijft ook te zien op onze site via deze link. Op die plek kunt u gelijk ook uw reacties plaatsen.

We zijn heel erg benieuwd of u ons kunt helpen!




RTV Baarn via het digitale pakket van Ziggo op kanaal 42 of via de stream op www.rtvbaarn.nlYouTube en Facebook.

Op onze site is deze rubriek te volgen via www.groengraf.nl/wiewatwaar

Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

donderdag 28 april 2016

Creations 68 Modeshow in Astoria


Creations 68

Stoffenhuis Zeilmaker presenteerde op 23 september 1968 onder de naam "Creations 68" in Astoria een tweetal shows, waarop 't maandblad BURDA en de fabrikant van de bekende RIDINIT-stoffen het laatste nieuws toonden.
De grote, smaakvol met bloemen ver­sierde zaal van "Astoria" was ver­deeld door een podium waardoor de 5 mannequins goed waren te zien.
't Was zeer interessant om gade te slaan wat er met de nieuwe modieuze stoffen bereikt kan worden.

Mede door 't snelle veranderen van de mode heeft het "zelf doen" de laatste jaren een steeds grotere populariteit gekregen.

De zegetocht van de Jersey-kleding is opmerkelijk. Dit succes dankt deze stof aan haar vele goede eigenschappen, zoals de souplesse, de draagbaarheid, de onkreukbaarheid, alsmede het blij­vend elegante karakter.
Veel japonnen en pakjes zijn gemaakt van DIOLEN LOFT, een zacht en volumineus garen.
Kledingstukken van Diolen Loft ver­vaardigd kunnen niet lubberen of uit­zakken, bovendien zijn ze gemakkelijk zelf te wassen en vervilten beslist niet. Ook houden ze - ook na meermalen wassen - hun echtheid en frisse kleu­ren.
Strijken is er niet meer bij. Bij de japonnen zagen we nieuwe z.g. gobelintinten, die prachtig harmonieer­den en bijzonder geschikt zijn voor deux-pièces en pakjes.
Er waren enkele beeldige jersey mantels te zien, zowel in minirok als in mixa (zwart). Enkele pakjes van tweed waren uitgevoerd in rood-wit-zwart. Bijzonder geslaagd!

Brede ceintuurs waren ook op deze show In trek. Er was er één bij met een gestileerde bloem als gesp.
Ook de tunique was weer terug. Bij een cocktailjurkje was de onderrok bestrooid met pailletjes, wat erg feestelijk stond.

Niet alleen stoffen voor een namiddagjaponnetje waren op deze show van Zeilmaker te zien. Ook voor cocktail- en avondkleding werden prachtige stoffen getoond. We zagen o.a. een avondrok met spencer en oranje blouse, terwijl er ook een ontwerp was te zien met een jaquard patroon met lurex verwerkt.

Een exclusief modegrapje vonden we de twee ontwerpen van Peter Jongmans, waarbij mantel en japon of blouse precies 't zelfde patroon en kleuren hadden, maar een geheel verschillende stof. Zéér apart.
De heer en mevrouw Zeilmaker en de mannequins mochten dan ook menig applausje in ontvangst nemen. Eén en ander werd op charmante wijze toegelicht door de bekende T.V.-omroepster Marijke Philips.


 Met dank aan de familie Zeilmaker voor de info.
         
Leen Bakker


Geplaatst door L.J.A.Bakker 



Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter  


woensdag 27 april 2016

Uitslag van het Grote Baarnse Burgemeesterspel


door Eric van der Ent


Koningsdag is inmiddels voorbij. Ondanks de slechte vooruitzichten was het weer in Baarn prima. Slechts en paar spetters regen. Die paar druppels mochten de pret niet drukken.
Aan onze kraam hebben we veel oude bekenden mogen ontmoeten en ook nieuwe volgers van Groenegraf.nl gesproken. Leuk om op zo'n dag weer gezellig bij te praten.
Ook hebben zich weer een flink aantal nieuwe 'Vrienden van Groenegraf.nl' aangemeld. Dat is geweldig waar door hen kunnen we bestaan.







Dan was er nog het Grote Baarnse Burgemeesterspel dat op onze website en op onze kraam op Koningsdag gespeeld kon worden.

Velen speelden het spel en de prijzen zijn verloot. Dit zijn de prijswinnaars:

Dhr. J. Laseur, Baarn: Boekje Baarnaars en Bijnamen

Dhr. W.A. Groen, Zeewolde: Verjaardagskalender oud Baarn

Mevr. A. Kraft, Baarn: Boek Baarnse Middenstand 1920-1950

Dhr. H. Daatselaar, Baarn: Boek Watervluchtelingen, verzorgd en verguisd

Alle prijswinnaars van harte gefeliciteerd. De prijzen komen zo snel mogelijk naar u toe!

De prijzen zijn dus al vergeven, maar dat mag u niet weerhouden om ook eens te proberen om de Baarnse burgemeesters in de juiste volgorde te zetten. Probeer het maar.

Klik hier om mee te spelen


Eric van der Ent











Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter.